ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΛΜΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΑΣΚΗΤΙΚΗ» ΤΟΥ Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ. ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΖΟΥΜΕ...

381 Views
ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΛΜΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΑΣΚΗΤΙΚΗ» ΤΟΥ Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ. ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΖΟΥΜΕ... ΑΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΛΜΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΑΣΚΗΤΙΚΗ» ΤΟΥ Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ. ΕΙΔΑΜΕ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΖΟΥΜΕ...

Αμηχανία και ατολμία στην παράσταση «ΑΣΚΗΤΙΚΗ» του Ν. Καζαντζάκη. Είδαμε ΧΘΕΣ ΒΡΑΔΥ ΠΡΕΜΙΕΡΑ στο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ και σχολιάζουμε με 1200 λέξεις!!!

       Ομολογουμένως η συγκεκριμένη θεατρική γνώμη απαιτεί ιδιαίτερο σκεπτικισμό, διότι έχει να κάνει με ένα εγχείρημα από τα ΠΛΕΟΝ δυσκολότερα. Τη μεταφορά στη θεατρική σκηνή και τη δραματοποίηση ενός έργου καθαρά φιλοσοφικού, από τα πιο «συμπυκνωμένα» και λυρικά που έχουν γραφεί, καθιστώντας το μοναδικό στο είδος του. Αναφερόμαστε στην παράσταση «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη, που παρουσιάστηκε στο θέατρο Αριστοτέλειον σε προσαρμογή – σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου και με πρωταγωνιστές τον Νικήτα Τσακίρογλου και την Κατερίνα Διδασκάλου συν μια ομάδα 4 ακόμη ηθοποιών.

       Για το έργο καθεαυτό, τί να πούμε, όταν έχει αγκαλιαστεί και υμνηθεί παγκόσμια, έχουν γράψει γι αυτό κορυφαίοι του πνεύματος, έχει μεταφραστεί σε πλείστες γλώσσες και η αυθεντική του δύναμη είναι  καταξιωμένη κοντά έναν αιώνα. Κάποιοι το χαρακτήρισαν το «κατά Καζαντζάκη ευαγγέλιο», ενώ ο ίδιος ως την «σπαρακτική Κραυγή της ζωής του»… Η οποία Κραυγή ωστόσο, στα 1927 που  εκδόθηκε, επέσυρε δημόσια… καταΚραυγή για την τόλμη των περί Θεού απόψεων, φέρνοντάς τον στα πρόθυρα δίκης και αφορισμού. Κάτι που βέβαια περίμενε, δηλώνοντας ότι οι άνθρωποι θα καταλάβουν πολλά χρόνια μετά, την ουσία των λόγων του «ενώ τώρα μένουν μόνο στην ποιητική φόρμα». Η κοινή μοίρα των πρωτοπόρων, των πέρα και μπροστά από την εποχή τους, που όμως ξέρουν  ότι «μετά θάνατον» έχουν εξασφαλίσει μια θέση στο πάνθεον των κλασικών – αθάνατων μέσα από το διαχρονικό τους έργο. Πόσω μάλλον όταν αυτό ανήκει στην κατηγορία της υψηλής πνευματικής δημιουργίας, συνταιριασμένης με απαράμιλλη τέχνη.

 
       Κανείς δεν θα μπορούσε να χαρακτηρίσει το κείμενο της «Ασκητικής» καλύτερα από τον ίδιο: «σπαρακτική Κραυγή»… αγωνία και αγώνας του ανθρώπου απέναντι στο Χρέος του, τη μοίρα του, το Θεό του, τη μάνα γη, τον συνάνθρωπο, τη ράτσα του, το όραμά του… Ένα έργο δομημένο σε κλιμακούμενα κεφάλαια που ξεκινούν με την «Προετοιμασία» και τα τρία «Χρέη» του ανθρώπου, περνούν στην «Πορεία» της ζωής του μέσα από το «Εγώ», τη «Ράτσα», την «Ανθρωπότητα», τη «Γη» και το «Όραμα», για να καταλήξουν στην «Πράξη» όπου αναλύονται η «Σχέση Θεού και ανθρώπου», η «Σχέση ανθρώπου και ανθρώπου», η «Σχέση ανθρώπου και φύσης», κλείνοντας με το κεφάλαιο «Σιγή» που προστέθηκε μεταγενέστερα. Όπου πέρα από τις βαθιές, «σπαρακτικές», μεταφυσικές αναζητήσεις κι αγωνίες, εντυπωσιάζει ο λυρισμός και η ποιητικότητα του λόγου, κατατάσσοντας το έργο  σε δύο κατηγορίες ταυτόχρονα: σπουδαίο φιλοσοφικό και υψηλού επιπέδου λογοτεχνικό!

       Η αλήθεια είναι ότι το έργο γράφηκε ως ανάγνωσμα με προορισμό τον βαθύ στοχασμό πάνω στις πυκνές αλήθειες του. Από τα έργα που διαβάζεις και ξαναδιαβάζεις σειρά- σειρά, με πλήρη προσήλωση, ανακαλύπτοντας κάθε φορά κάτι καινούργιο, ή αλλιώς ειδωμένο… Το μόνο σίγουρο είναι ότι προφανώς ΔΕΝ γράφηκε με προορισμό τη δραματοποίηση και είναι από εκείνες τις ιδιαίτερες περιπτώσεις όπου η απόπειρα μοιάζει  πολύ ριψοκίνδυνη έως καταδικασμένη…

       Και εξηγούμε γιατί το ρίσκο με το ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ έργο και τη ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ απόδοση, είχε σοβαρά προβλήματα (-):

-        Ένα κείμενο που χαρακτηρίζεται από έντονη πυκνότητα νοημάτων, που σχεδόν κάθε πρόταση είναι ένας ολόκληρος φιλοσοφικός κόσμος, που ακόμη κι αυτή η ανάγνωση απαιτεί αυστηρή πνευματική συγκέντρωση… ΔΕΝ προσφέρεται ως «θεατρικό δρώμενο», φιλοδοξώντας να κρατήσει μέσα από το «θέαμα - ακρόαμα» την πολύτιμη προσήλωση (π.χ. του αναγνώστη), απαραίτητη για το συγκεκριμένο. Πρόκειται για έναν πολύ ιδιαίτερο λόγο που μόνο ως γραπτός μπορεί να επιτελέσει την ουσία του στόχου του. Ως προφορικός πάνω σε μια σκηνή ή οπουδήποτε, μπορεί να σταθεί ΜΟΝΟ αποσπασματικά, με μικρά εμβληματικά του μέρη/ αποφθέγματα, ώστε να συγκρατηθούν ή μέσα σε κατάλληλο θεματικό πλαίσιο και όχι βέβαια με το τεράστιο σύνολό του που ω; άκουσμα γίνεται χαώδες. Είναι σχεδόν αδύνατον να κερδηθεί η προσοχή με τόσο πολλά/ σύνθετα/ βαθιά νοήματα με… «έπεα πτερόεντα».
 
-        Πέραν της πρωταρχικής ένστασης ή μάλλον εξ αιτίας αυτής, ακολούθησαν μοιραία αδυναμίες στη σκηνοθετική απόδοση του Πάνου Αγγελόπουλου. Η οποία – βασισμένη σε ένα χειμαρρώδες  φιλοσοφικό κείμενο, εκδήλωσε φανερή αμηχανία στον τρόπο σκηνικής διαχείρισης και κυρίως ατολμία στην προσέγγιση. Περιορισμένη κατά βάση σε κουραστική στατικότητα ή αργόσυρτους, μονότονους βηματισμούς των ηθοποιών, απαγγέλοντας με τρόπο πομπώδη τα λόγια τους, με φόντο ενίοτε κάποιες εικόνες σε προβολή, που δεν περιμέναμε  να είναι τόσο τετριμμένες εν είδει κλισέ, ως εργασία φοιτητή για την «Ασκητική» σε power point! Αναγνωρίζουμε ωστόσο, μέσα στη δυσκολία του εγχειρήματος, την εύστοχη προσαρμογή του κειμένου και το μοίρασμά του ως απόδοση τρόπον τινά «διαλόγων». Υπήρξαν επίσης κάποια εμπνευσμένα σημεία και σκηνικά ευρήματα, όπως η συμμετοχή του «ατμοσφαιρικού» χορού ή η εξαιρετική σκηνή της «Πορείας» με τα σχοινιά- η μόνη με θεατρικότητα- που όμως δεν κατάφεραν να ισορροπήσουν το τελικά συντηρητικό/ συμβατικό/ επίπεδο σύνολο, από το οποίο απουσίαζαν τόλμη και προχωρημένη φαντασία. Διότι με αυτά τα «εργαλεία», με λιγότερο λόγο και τη βοήθεια ευφάνταστων συμβολισμών θα μπορούσε να διαχειριστεί επιτυχημένα ένα τόσο ιδιαίτερο έργο.
 
-        Σε σχέση με τους ηθοποιούς, οφείλουμε επίσης να αναγνωρίσουμε τη δυσκολία τους στην  εκμάθηση παρόμοιων κειμένων και όχι ρόλων με τη βοήθεια της ατάκας. Μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών, ξεχώρισε μακράν η σπουδαία Κατερίνα Διδασκάλου που κατάφερε να δώσει «γήινη πνοή» στο λόγο της, φυσικότητα, ευαισθησία, ποίηση. Αποπνέοντας αρμονία σε όλη την κίνηση, με έμφυτη χάρη και εξαιρετική εκφραστικότητα, μετέφερε  «κάτι» πολύτιμο από την «σπαρακτική Κραυγή» που άγγιξε… Αντίθετα θα χαρακτηρίζαμε απογοητευτικό (δυστυχώς!) τον Νικήτα Τσακίρογλου, καθώς δεν ερμήνευε αλλά απάγγειλε κυριολεκτικά τα λόγια του με ένα στόμφο εντελώς παρωχημένο, που φάνταζε ψεύτικος και εξεζητημένος, χωρίς συναίσθημα. Μια μανιέρα ξεπερασμένη από χρόνια και απορούμε ειλικρινά για έναν καταξιωμένο ηθοποιό… πού τη θυμήθηκε! Είναι πολύ κρίμα που αδίκησε τον εαυτό του, όχι μόνο με την ατυχή εκφορά του λόγου αλλά και τη γενικότερη κούραση κι αμηχανία επί σκηνής. Αργός, βαρύς και αβέβαιος, σαν να μην ήξερε πού να πάει, πού να σταθεί, τί να κάνει τα χέρια…. «θύμα» εν μέρει μιας εξίσου αβέβαιης σκηνοθετικής γραμμής. Οι υπόλοιποι 4 ηθοποιοί υπήρξαν καλοί αλλά στομφώδεις επίσης, πλην ενός… εντελώς ακατάλληλου, παρουσιάζοντας επιπλέον σαν σύνολο προβλήματα συγχρονισμού, ειδικά στα σημεία της ομαδικής απαγγελίας.   

Αναφέροντας συγκεντρωτικά τα θετικά σημεία (+) της παράστασης, θα εντοπίζαμε τα κάτωθι:

-   Την εξαιρετική ερμηνεία της Κατερίνας Διδασκάλου με την έντονη εκφραστικότητα.
-  Κάποιες, έστω λίγες, σκηνές που η ευλογημένη έμπνευση λειτούργησε σκηνοθετικά προσφέροντας θεατρικότητα.
-        Η μουσική του Παπαδημητρίου, ουδέτερη και «ήσυχη» χωρίς κάτι ιδιαίτερο, αλλά ταιριαστή ως μουσικό χαλί παρόμοιων δυνατών κειμένων. Αν και σε σημεία κορύφωσης, θα θέλαμε αυτό το ξεχωριστό «κάτι»… Όμορφοι οι φωτισμοί, έδωσαν ένα κλίμα ατμοσφαιρικό και επιτυχημένα τα κοστούμια με την κατάλληλη «θεατρικότητα» και τις εύστοχες εναλλαγές μαύρου/ λευκού. Καλαίσθητο το σκηνικό, προσεγμένο εικαστικά, με δυνατότητες αξιοποίησης.
.
       Συνοψίζοντας (=) θα κλείσουμε με μια ευχή: ΜΑΚΑΡΙ ο θεατής που δεν έχει διαβάσει το έργο, φεύγοντας να πήρε μαζί του μέσα από τη συγκεκριμένη παράσταση, όσα περισσότερα από τις δυνατές αλήθειες ενός σπουδαίου κειμένου… Ή μακάρι η παράσταση να λειτουργήσει σαν ερέθισμα ώστε να αναζητήσει το πρωτότυπο… Διότι αν το πετύχει, όλες οι άλλες «γνώμες» περιττεύουν.
.

Βαθμολογία

5,5 στα 10
.
-ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΔΩ

Φωτογραφικό υλικό






Αρθρογραφος

Στασινοπούλου Π
Στασινοπούλου Π
Ο «εραστής» οποιασδήποτε τέχνης - εν προκειμένω της θεατρικής, θα κρατά πάντα μαζί της μια σχέση εξιδανικευμένη, ενίοτε παθιασμένη. Επενδύοντας κατά βάση σε συναίσθημα και ένστικτο δουλεμένα με γνώση και εμπειρία… Όταν ο ερασιτέχνης του θεάτρου με χρόνια ενασχόληση μαζί του, από τη θέση του «άρρωστα» θεατρόφιλου εκφέρει γνώμη, δεν χωρά ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ παρά μόνο η αγνή αγάπη του γι αυτό! Και κάποιες φορές, «όποιος αγαπάει παιδεύει»… πάντα με την καλή έννοια! Και απαντά και στο kal.stassinopoulou@gmail.com

Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Οι νέες ταινίες της εβδομάδας (& όλες οι επαναλήψεις) και που προβάλλονται στη Θεσσαλονίκη 18 -24/08/2022
Οι νέες ταινίες της εβδομάδας (& όλες οι επαναλήψεις) και που προβάλλονται στη Θεσσαλονίκη 18 -24/08/2022
με 0 Σχόλια 1235 Views
Vive la france! Με τέσσερεις από τις πέντε ταινίες στα χρώματα του τρικολόρε, κατ’ άλλα πλουραλισμός στα σινεμά. Δείτε τι θα δείτε από Πέμπτη 18 έως Τετάρτη 24 Αυγούστου 2022 στα σινεμά της Θεσσαλονίκης 

Περισσότερα ...

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη

Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή