Και η ποίηση εγένετο τραγούδι. Γράφει η Ντόρα Παπάζη.

2916 Views
Και η ποίηση εγένετο τραγούδι. Γράφει η Ντόρα Παπάζη. Και η ποίηση εγένετο τραγούδι. Γράφει η Ντόρα Παπάζη.

Έναρξη Α’ Παγκοσμίου πολέμου. 1914. Συμβατική έναρξη και για αυτό που οι φιλόλογοι σήμερα ορίζουν ως «μεσοπολεμική λογοτεχνία», που σημάνει το εναρκτήριο λάκτισμα της ανανέωσης και του μοντερνισμού στον ελληνικό πνευματικό χώρο. Δε σκοπεύω, βεβαίως, να σε κουράσω, προσφιλή και φιλότεχνε αναγνώστη με φιλολογικές αναλύσεις και σχόλια, απλώς θα ήθελα να εγκλιματιστείς στο περιεχόμενο του άρθρου αυτού. Σου υπόσχομαι, πάντως, ότι δε θα έχει μόνο λέξεις, αλλά και πολλή μουσική. Και εξηγούμαι…
 
Πιάνοντας το νήμα από εκεί που το άφησα, απ’ το συμβατικό όριο της μεσοπολεμικής λογοτεχνίας, δηλαδή το 1914, διακρίνουμε την πρώτη «ομάδα» ελλήνων πεζογράφων και ποιητών, ευρέως γνωστή ως «γενιά του ‘20». Μια γενιά λογοτεχνών που η γραφή τους βρίσκεται υπό τη σκέπη του σκοτεινού πέπλου της μελαγχολίας, της απαισιοδοξίας, της απόγνωσης. Η ροπή τους, ωστόσο, προς τη διάλυση γεννά την ασυναγώνιστα αγνή λυρική τους έκφραση, η οποία δεν άφησε ασυγκίνητο το ελληνικό μουσικό στερέωμα. Κάπως έτσι, συνετέθησαν τραγούδια που λίγο-πολύ όλοι μας σιγομουρμουρίζουμε αγνοώντας, δυστυχώς, ποιος έγραψε τους μαγικούς στίχους τους. Κάποια σπουδαία καλλιτεχνική φλέβα back to ‘20s, ‘30s που εξασφάλισε μέσα από τον πόνο των στίχων που έγραφε την υστεροφημία της.
 
1)    «Κι αν έσβησε σαν ίσκιος»- Κώστας Καρυωτάκης
Θα ήταν ατόπημα να μην παραθέσω πρώτο απ’ όλα το αριστουργηματικά μελοποιημένο ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη «Κι αν έσβησε σαν ίσκιος» από τη συλλογή του Ελεγεία και Σάτιρες. Ο ποιητής που στιγμάτισε την ιστορία της νεότερης ποίησης, όχι για το βασανισμένο βίο του, αλλά για την ιδιαιτερότητά του να συνθέτει τους πιο όμορφους, μελωδικούς, μα και τραγικούς στίχους από τις πιο απλές λέξεις. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, άλλωστε, στο πρόσωπό του αναγνωρίζεται ο κυριότερος εκπρόσωπος του συμβολισμού στην Ελλάδα. Συντριβή Καρυωτάκης, μια ισοδυναμία και αυτό εισπράττεται και από το ποίημα του αυτό, το οποίο επένδυσε μουσικά ο Λουκάς Θάνος και ερμήνευσε πρώτος ο αείμνηστος Νίκος Ξυλούρης το 1978. Ακολουθούν εξαιρετικές εκτελέσεις του τραγουδιού από τα Διάφανα Κρίνα και τους Χαΐνηδες.
«…Κι αν έχει, πριν ανοίξει, το λουλούδι στον κήπο της καρδιάς μου μαραθεί, το λεύτερο που εσκέφτηκα τραγούδι κι αν ξέρω πως ποτέ δε θα ειπωθεί…»
 
 
2)    «Ποιος ξέρει» - Μαρία Πολυδούρη
Κοντά στον Καρυωτάκη η αγαπημένη του Μαρία. Που ερωτεύτηκε, έζησε δυνατά και υπέφερε και αυτός ο διακαής της πόθος αναδύεται από το σύνολο της γραφής της. «…Εσύ μονάχα το γλυκό χαμόγελο καμάρωσες στα χείλη μου απλωμένο και έχεις μεσ’ στων ματιών μου το ξαστέρωμα τον πόθο σου τρελά καθρεφτισμένο…». Ξεχειλισμένοι από αληθινό έρωτα και πόνο οι στίχοι της ερμηνεύονται τρυφερά, ευλαβικά από το δίδυμο Μποφίλιου- Ζουγανέλη σε μουσική του Μίλτου Σελητσανιώτη μόλις το 2004! Γυναικεία στιχομυθία μεταξύ της ποιήτριας και των δύο ερμηνευτριών που αγγίζει τη ψυχή.
  
3)    «Ερωτικό»- Ναπολέων Λαπαθιώτης
1928. Ο «έλληνας καταραμένος ποιητής» Ναπολέων Λαπαθιώτης γράφει ένα από τα ομορφότερα ποιήματα της σύγχρονης ποίησης εμπνευσμένος από τον έρωτά του για τον Κώστα Γκίκα. Εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο ποιητής φρόντισε τα πρώτα γράμματα κάθε στίχου του ποιήματος να σχηματίζουν ακροστιχίδα με το όνομα της μεγάλης του αγάπης! Το 1987 κυκλοφορεί το μελοποιημένο ποίημα ερμηνευμένο από την Ελευθερία Αρβανιτάκη σε μουσική του Νίκου Ξυδάκη  
4)    «Μέσα στη βουή του δρόμου»- Μήτσος Παπανικολάου
Υπάρχει κάποιος που δε γνωρίζει το ομώνυμο τραγούδι του pop rock συγκροτήματος Domenica; Που δεν έχει ποτέ του τραγουδήσει «… όνειρο γλυκό και ξένο και παντοτινά χαμένο, σε κρατώ στον νου μου ακόμα, σαν τριαντάφυλλο στο στόμα…»; Τον Απρίλιο του 2002 το συγκρότημα κυκλοφορεί το τραγούδι κάνοντας κυριολεκτικά πάταγο στην ελληνική μουσική σκηνή, αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν ότι οι στίχοι ανάγονται στην πολύ μακρινή δεκαετία του 1920, τότε που ο φίλος του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, Μήτσος Παπανικολάου, δοκίμαζε ποιητικά τον εαυτό του. Με ερωτηματικό παραμένει το αν ήταν η ερωτική του πικρία ή το πάθος του για τα ναρκωτικά που τον οδήγησαν σε αυτό το «πέρασμα ζωής θανάτου».
 
5)    «Το Σκάκι»-Μανόλης Αναγνωστάκης
Για το τέλος κράτησα τον σπουδαίο Μανόλη Αναγνωστάκη, που αν και δεν ανήκει σε αυτή τη λογοτεχνική φάση, αλλά στην πρώτη γενιά της μεταπολεμικής λογοτεχνίας, κρίθηκε αναγκαίο να αναφερθεί σε αυτό το άρθρο για το «Σκάκι» του. Τη μόνη ίσως περίπτωση που το ποίημα μάλλον είναι γνωστότερο από τη μελοποιημένη εκδοχή του. «… Όλα, όλα, και τ' άλογά μου θα στα δώσω. Μονάχα ετούτο τον τρελό μου θα κρατήσω που ξέρει μόνο σ' ένα χρώμα να πηγαίνει…». Το 1996 ο Δημήτρης Παπαδημητρίου επενδύει μουσικά το ποίημα και ερμηνεύεται πλέον από τη μεστή φωνή του Γεράσιμου Ανδρεάτου. Το «Σκάκι» του Αναγνωστάκη κρύβει καλά ολόκληρη την ιδεολογία του καλλιτέχνη. Αυτός ο τρελός δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο, αλλά αυτός που παρά τα τεκταινόμενα, τη διαφθορά και τη χειραγώγηση σηκώνει παντιέρα και ακολουθεί το δικό του δρόμο κόντρα στα σημεία των καιρών. Και ο ποιητής αυτό ακριβώς το πιόνι το τρελό, το επίμονο έχει ανάγκη να φυλάξει.

Φωτογραφικό υλικό





Με ετικέτα: Ντόρα Παπάζη

Αρθρογραφος

Ντόρα Παπάζη
Ντόρα Παπάζη
Ετών 19 και φοιτήτρια φιλολογίας στο ΑΠΘ, ανακαλύπτω ακόμη τον κόσμο και πτυχές του εαυτού μου ανάμεσα στις λέξεις άρθρων, διηγημάτων και παραμυθιών. Έμπνευσή μου για όσα γράφω; Το σύμπαν του Έλληνα φοιτητή, τα πιο όμορφα μέρη της Θεσσαλονίκης και οι μαγικές της ιστορίες, οι άνθρωποι που χαμογελούν πολύ και οι στίχοι των Πυξ Λαξ. Δημιουργική μα και τελειομανής, λιγάκι παραπάνω ομιλητική και πολύ ενθουσιώδης «διψάω» συνεχώς για νέες εμπειρίες, ενώ λατρεύω τα ταξίδια, τη λογοτεχνία και το θέατρο. Τις πιο «χρωματιστές» στιγμές της ζωής μου, είτε φωτεινές είτε σκούρες, τις έχω ζήσει χαμένη κάπου μέσα στην πόλη, με τα ακουστικά στα αυτιά, τρώγοντας προφιτερόλ. Για αυτό και από τα χεράκια μου, θα διαβάσεις τα πιο απίστευτα για την Θεσσαλονίκη της καρδιάς μας και για τις σχέσεις με μια άλλη οπτική Ιστοσελίδα: http://www.kulturosupa.gr

Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Σούπερ απολαυστικό «Το τρελό μικρό πράγμα που ονομάζεται Έρωτας»! Είδαμε και σχολιάζουμε.
Σούπερ απολαυστικό «Το τρελό μικρό πράγμα που ονομάζεται Έρωτας»! Είδαμε και σχολιάζουμε.
με 0 Σχόλια 666 Views

Ένα σταθερό μειδίαμα ευφορίας συνοδεύει καθ’ όλη τη διάρκεια μια καλοστημένη, έξυπνη, απολαυστική κωμωδία, από μια άξια ταλαντούχα ομάδα… Είδε και σχολιάζει η Πίτσα Στασινοπούλου.

Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή