Η σκηνοθέτις & ηθοποιός Μαρία Μπαλτατζή, μιλά στο Kulturosupa.gr για την «Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ

1106 Views
Η σκηνοθέτις & ηθοποιός Μαρία Μπαλτατζή, μιλά στο Kulturosupa.gr για την «Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ Η σκηνοθέτις & ηθοποιός Μαρία Μπαλτατζή, μιλά στο Kulturosupa.gr για την «Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ

 Η σκηνοθέτις & ηθοποιός Μαρία Μπαλτατζή, μιλά στο Kulturosupa.gr για την «Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ.

Ένα σκηνικό, δύο φύλα, τρία πρόσωπα. Ένας άνδρας, ο Ζαν και δύο γυναίκες, η Τζούλια και η Κριστίν. Τρείς διαφορετικοί ψυχισμοί με άλλα «θέλω» και με κανένα ουσιαστικό, βαθύ κοινό ενδιαφέρον να τους ενώνει. Μόνος συνδετικός κρίκος οι μεταξύ τους σχέσεις «εξουσίας».
.
Η σκηνοθέτις και  πρωταγωνίστρια της παράστασης «Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, Μαρία Μπαλτατζή, μιλά στο Kulturosupa.gr ώστε να ξέρετε τι θα δείτε από Παρασκευή 5 Μαίου στην Πολιτεία Θεάτρου. 

1. Ποιο είναι με δυο λόγια το θέμα που πραγματεύεται η παράσταση;

Το θέμα που πραγματεύεται το  αριστουργηματικό αυτό μονόπρακτο ψυχόδραμα και μία από τις κλασικότερες θεατρικές μελέτες της λειτουργίας και της πάλης των κοινωνικών τάξεων και των δύο φύλων είναι η ακραία αναμέτρηση των δύο φύλων(αρσενικό-θηλυκό και των δύο τάξεων(λαϊκή-αριστοκρατική). Η αντιμαχία, ωστόσο, δεν περιορίζεται ανάμεσα στα δύο φύλα και κοινωνικές τάξεις.

Ο Στρίντμπεργκ -ο ασυναγώνιστος αυτός δόκτωρ της ψυχολογικής ανάλυσης- χειρίζεται το ψυχολογικό νυστέρι του αριστοτεχνικά, χρησιμοποιώντας το σαν έναν μεγεθυντικό φακό, μέσα από τον οποίο παρακολουθούμε βήμα-βήμα τις δονήσεις και τους σπασμούς που ακολουθούν την κατακόρυφη κατάδυση μιας υπό διάλυση Ψυχής στη διαδικασία του ψυχικού κατακερματισμού της και μέσω αυτής, μια υπό διάλυση κοινωνική τάξη και τις εγγενείς παθογένειες μιας άλλης ανερχόμενης τάξης. Το συμβολικό υφαίνεται με το πραγματικό τόσο σφιχτοδεμένα που αδυνατούμε να τα ξεμπερδέψουμε.

2.   Τί θα μπορούσατε να αποκαλύψετε από την υπόθεσή της;

Ένα σκηνικό, δύο φύλα, τρία πρόσωπα. Ένας άνδρας, ο Ζαν και δύο γυναίκες, η Τζούλια και η Κριστίν. Τρείς διαφορετικοί ψυχισμοί με άλλα «θέλω» και με κανένα ουσιαστικό, βαθύ κοινό ενδιαφέρον να τους ενώνει. Μόνος συνδετικός κρίκος οι μεταξύ τους σχέσεις «εξουσίας».Και τα τρία πρόσωπα του έργου φέρουν τη μελαγχολία και την πικρία της φθοράς ενός κόσμου σε παρακμή. Μιας σαθρής, νόθας και παραπαίουσας αριστοκρατίας που καταρρέει κάτω από το βάρος μιας «ένδοξης καταγωγής» για να βρει τελικά τη λύτρωση «αυτοκτονώντας» και μιας ανερχόμενης λαϊκής τάξης που προελαύνει αδίστακτη, μη μπορώντας ωστόσο να αποτινάξει από πάνω της το ψυχολογικό τραύμα της «ταπεινής καταγωγής». Προσπαθώντας μάταια να αισθανθούν, αφηγούνται τα κατορθώματά τους, το παρελθόν τους, τις ρίζες τους, αναλαμβάνοντας ρόλους άλλοτε εξουσιαστή και άλλοτε εξουσιαζόμενου. Όλα τα γεγονότα και οι καταστάσεις που συγκροτούν το μύθο έχουν συντελεστεί από πριν. Οι θεατές καλούνται να γίνουν μάρτυρες ενός προαναγγελθέντος ψυχικού θανάτου», ήτοι, του τελευταίου εξουθενωτικού σταδίου πριν την τελική Πτώση.

3. Ποια ήταν η αφορμή που  ενέμπνευσε το ανέβασμά της;

Αφορμή για το ανέβασμα της παράστασης υπήρξε η διαχρονικότητα του έργου. Το 1888-έτος γραφής του "Δεσποινίς Τζούλια"- στο κατώφλι του 20ου αιώνα, συγκρούονταν δύο κόσμοι (αριστοκρατία-νεόκοπη αστική τάξη), ενώ τα επιτεύγματα της επιστήμης, των εφευρέσεων, της ψυχολογίας και των κοινωνικών αγώνων αναδείκνυαν νέες δυνάμεις του κοινωνικού και πολιτιστικού γίγνεσθαι.Σήμερα, αρχές του 21ου αιώνα, η παγκοσμιοποιμένη πια οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα σε συνδυασμό με τα νέα τεχνολογικά επιτεύγματα δημιουργεί μια εντελώς νέα και πάλι πραγματικότητα. Όπως και τότε, έτσι και τώρα είναι καταδικασμένο να πεθάνει οποιοσδήποτε και οτιδήποτε δεν μπορέσει να παρακολουθήσει την σαρωτική αυτή αλλαγή του ατομικού και κοινωνικού γίγνεσθαι. 

4.  Μιλώντας για τον στόχο, τί θα θέλατε να μεταφέρετε στον θεατή;

Ο θεατής γίνεται συνοδοιπόρος με την ίδια τη φύση του, αφού το εμβληματικό αυτό αριστούργημα της παγκόσμιας δραματουργίας σηματοδοτεί όλες εκείνες τις αέναες δυνάμεις που απαρχής του κόσμου ορίζουν και καθορίζουν την ανθρώπινη φύση.

Κι’ αυτό γιατί μέσα από την πολύπλευρη κι επίπονη διαδικασία της στριντμπεργκικής παρατήρησης της φύσης, της ψυχικής παθολογίας των ανθρώπων και των αντιδράσεών τους, συγκρούονται μέχρι τελικής πτώσεως σ’ έναν τελετουργικό, ανελέητο και αβυσσαλέο αλληλοσπαραγμό, όλες οι ανθρώπινες εκφάνσεις. Η αριστοκρατική με την λαϊκή τάξη, το αρσενικό με το θηλυκό φύλο, η λογική με το ένστικτο, η πραγματικότητα με την ψευδαίσθηση και το όνειρο, η προσωπική αλήθεια με την υποκρισία, η ευαισθησία με τον κυνισμό, τα ευγενή ιδεώδη με την «πάση θυσία» επιβίωση, η θρησκεία με τις αντιφάσεις της, η χριστιανική ηθική με την ανάγκη για επιβίωση, το καθήκον με την επιθυμία, το ένδοξο παρελθόν με το παρακμιακό παρόν, το συνειδητό με το ασυνείδητο, η συνειδητή φιλοδοξία για κοινωνική ανέλιξη με το υποσυνείδητο κόμπλεξ της ταπεινής καταγωγής (επηρεασμός από τις ψυχαναλυτικές θεωρίες του Φρόυντ), το κοινωνικό status με την τραγικότητα της ανθρώπινης αυτοκαταστροφικής φύσης, το σεξ με την ανάγκη να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, η ανάγκη να εξουσιάσουμε με την ανάγκη να υποταχθούμε, το «είναι» με το αδιέξοδο της «ανυπαρξίας», η ζωή με το θάνατο…

5.  Αν σας ζητούσαμε να την «κατατάξετε σε κατηγορία», πώς θα τη χαρακτηρίζατε;

Παρ' ότι το έργο κατατάσσεται στα "νατουραλιστικά" του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, έκδηλη- κατά την άποψή μου-είναι η παρουσία στοιχείων της αρχαίας τραγωδίας. Η δομή του έργου, για παράδειγμα, ακολουθεί τον αριστοτελικό «κανόνα των τριών ενοτήτων». Ενότητα μύθου, δηλαδή ένα σημαντικό γεγονός (γιορτή υπηρετικού προσωπικού). Ενότητα τόπου, δηλαδή ίδιο τόπο δράσης (κουζίνα αρχοντικού). Ενότητα χρόνου, δηλαδή η δράση πραγματώνεται εντός εικοσιτετραώρου (τη νύχτα του ηλιοστασίου στις 23 Ιουνίου και μικρότερη νύχτα του χρόνου). Ως προς την ουσία, ο Ζαν και η Τζούλια δεν εκπροσωπούν «χαρακτήρες» αλλά αέναες δυνάμεις που καθορίζουν την ανθρώπινη φύση με τρόπο καταλυτικό και τελολογικό. Επιθυμία, καθήκον, έρωτας, πάθος, μίσος, ζήλεια, εγωισμός, αλαζονεία, φιλοδοξία, εξουσία, αγωνία, αδιέξοδα, απελπισία, απόγνωση, πτώση και τελικά  τραγική κατάληξη, απαραίτητη συνθήκη της αρχαίας τραγωδίας. Στην κεντρική ηρωίδα, την «γαλαζοαίματη» Τζούλια, ικανοποιούνται και οι πέντε συνθήκες της τραγικής περσόνας, δεδομένου ότι η ηρωίδα πάσχει εξαιτίας μιας αναπόφευκτης μοίρας(αμαρτίες γονέων), σφάλλει(σεξ με κατώτερό της λόγω υπερβολικής αυτοπεποίθησης και αλαζονείας (ύβρις), έρχεται αντιμέτωπη με δυνάμεις υπέρτερες (καταγωγή, φύλο), βρίσκεται στην ανάγκη να επιλέξει ανάμεσα σε δύο λύσεις που και οι δυο θα την πληγώσουν(φυγή με κατώτερό της ταξικά ή αυτοκτονία) και τέλος μεταπίπτει από την ευφορία στη δυστυχία. Σαν μια γνήσια τραγική ηρωίδα συγκρούεται με τη Μοίρα, τη Θεία Δίκη, τους ανθρώπους, τον εαυτό της και συντρίβεται. Η έννοια της τραγικότητας συμπεριλαμβάνει και τη μεταβολή της, δηλαδή τη μετάβαση από την άγνοια στη γνώση, μέσα από την εμπλοκή της σε αντιφατικές καταστάσεις, τρομερά διλήμματα και αδιέξοδα και τις συνακόλουθες συνέπειες αυτών των καταστάσεων με ενοχή, ψυχική οδύνη, μοναξιά, συντριβή(ερινύες), λύτρωση (ευμενίδες).

Έτσι έρχεται η κάθαρση μέσα από την αυτοχειρία. Η αυτοκτονία της ωστόσο δεν συντελείται επί Σκηνής, άλλο ένα δείγμα κλασικής και ουχί νατουραλιστικής αντιμετώπισης του θανάτου, αφού η αρχαία τραγωδία είναι αυτή που δεν επιτρέπει να πεθαίνουν οι ήρωες επί Σκηνής. 

6.  Ποιο θεωρείτε το πιο δυνατό της σημείο και γιατί;

Η σφαιρικότητα αντιμετώπισης της ανθρώπινης ύπαρξης σε συνδυασμό με τις παθογένειες που προκαλεί στο άτομο η καταγωγή και το κοινωνικό περιβάλλον του, θεωρώ ότι είναι το στοιχείο που καθορίζει και την αξία αυτού του "διαμαντιού" της διεθνούς δραματουργίας. Συμβολικό, πολυεπίπεδο (ψυχολογικό, κοινωνικό, ταξικό, σεξουαλικό, φεμινιστικό), σκληρό και «αδιάντροπο» στην πλοκή και στη γλώσσα, άκρως πρωτοποριακό για την εποχή του χαρακτηρίστηκε «ανήθικο», δέχθηκε σφοδρή επίθεση και ξεσήκωσε πλήθος αντιδράσεων προκαλώντας σκάνδαλο όταν δημοσιεύθηκε το 1888. 

7.  Τί σας δυσκόλεψε περισσότερο κατά την προετοιμασία;;

Η μεγαλύτερη δυσκολία του έργου έγκειται στο να αντέξει ο ηθοποιός στους κραδασμούς που υφίσταται ο ίδιος κατά τη διάρκεια ερμηνείας του ρόλου του λόγω της καταιγιστικής δράσης και των αλλεπάλληλων ψυχολογικών εναλλαγών.

8.  Αν ήσασταν θεατής για ποιους λόγους θα την επιλέγατε;

Θα θεωρούσα για τον εαυτό μου μεγάλη απώλεια να μην παρακολουθήσω μια παράσταση έργου του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, του πλέον πρωτοπόρου δραματουργού του τέλους του 19ου αιώνα και χαρισματικού προφήτη του θεάτρου του 20ου αιώνα. Κι αυτό γιατί προσεγγίζει με τα έργα του όλα τα αισθητικά ρεύματα όπως ιστορικό δράμα, ονειρόδραμα, ρομαντισμό, ρεαλισμό, νατουραλισμό, εξπρεσιονισμό, σουρεαλισμό, υπαρξισμό, θέατρο παραλόγου, αρνούμενος, ωστόσο, να σεβαστεί τα καθιερωμένα σύνορα μεταξύ των διάφορων ειδών, λόγω του ταμπεραμέντου και του δυναμισμού της ψυχής του  που ξεπερνάει το έργο του.
.
Είναι από εκείνες τις «αναρχικές» μεγαλοφυΐες που φαίνονται ασύντακτες, γιατί δε χωράνε σε κανένα καλούπι, σε κανένα κανόνα, σε καμιά καθιερωμένη μορφή. Τους λείπει και το κατώτερο έστω όριο του μέτρου. Γεμάτος αξίες και ιδανικά που κονταροχτυπιούνται μεταξύ τους μέχρι τελικής πτώσεως… Με τα έργα του κατήγγειλε απροκάλυπτα τις κοινωνικές συμβάσεις και σχολίασε τις ηθικές αξίες της ζωής, την διανοητική ανισορροπία, την απροσάρμοστη σεξουαλικότητα, τις ανάγκες που δεν καλύπτονται, τις επιθυμίες που διαψεύδονται και τις επιλογές που δεν «επιλέγονται», φτάνοντας ως τα έγκατα της ψυχής του ανθρώπου, με σκοπό να τον βοηθήσει να λυτρωθεί από την υπαρξιακή του αγωνία μέσα από την αυτογνωσία και την αυτοσυνείδηση.

Σας ευχαριστώ. Καλή επιτυχία. 


Πληροφορίες για τη παράσταση θα βρείτε ΕΔΩ
.
=================================================================================
7α Θεατρικά Κουλτουροβραβεία Θεσσαλονίκης 2017 
ΤΕΛΕΤΗ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΒΡΑΒΕΙΩΝ -  ΔΕΥΤΕΡΑ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 – ΘΕΑΤΡΟ ΑΘΗΝΑΙΟΝ
Πληροφορίες για τη μεγάλη βραδιά – Προσκλήσεις: Προσεχώς
=================================================================================
Τι παίζουν τα θέατρα στη Θεσσαλονίκη τώρα.
Πρόγραμμα παραστάσεων ΚΛΙΚ ΕΔΩ
 ==================================================================================

ΕΙΔΑΜΕ & ΣΧΟΛΙΑΖΟΥΜΕ ΕΔΩ

===========================================================================

Θεατρικά Κουλτουροβραβεία Θεσσαλονίκης [σελίδα ανακοινώσεων] ΕΔΩ
Facebook page ΕΔΩ

Φωτογραφικό υλικό






Αρθρογραφος

Ιωάννης Τσιρόγλου
Ιωάννης Τσιρόγλου
Διευθυντής Kulturosupa.gr - e-mail: kulturosupa2@gmail.com

Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

τελευταιες αναρτησεις

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη

Περισσότερη Παράξενη ζωή