Πήγαμε στην έκθεση Η χαρτογραφία του ελλαδικού χώρου από τον 15ο αιώνα έως τον 18ο αιώνα στο ΜΙΕΤ.

258 Views
Πήγαμε στην έκθεση Η χαρτογραφία του ελλαδικού χώρου από τον 15ο αιώνα έως τον 18ο αιώνα στο ΜΙΕΤ. Πήγαμε στην έκθεση Η χαρτογραφία του ελλαδικού χώρου από τον 15ο αιώνα έως τον 18ο αιώνα στο ΜΙΕΤ.

Πήγαμε στην έκθεση Η χαρτογραφία του ελλαδικού χώρου από τον 15ο αιώνα έως τον 18ο αιώνα στο ΜΙΕΤ.

Γράφει η ιστορικός τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.
Από τις 11 Απριλίου έως τις 13 Ιουλίου το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (Βίλα Καπαντζή) φιλοξενεί μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκθεση όσον αφορά την εξέλιξη της χαρτογραφίας.  Στο χώρο αυτό παρουσιάζονται χάρτες  που χρονολογούνται από το 1478 (15ο αιώνα) έως και το 1797 (18ο αιώνα), οι οποίοι απεικονίζουν τον ελλαδικό χώρο δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο χώρο της Μακεδονίας. Η έκθεση αυτή είναι πολύ σημαντική διότι οι παλιοί χάρτες δεν είναι απλώς απόρροια της πανάρχαιης ανάγκης του ανθρώπου να απεικονίσει τον πλανήτη μας και τις επιμέρους περιοχές του για λόγους επιστημονικούς, εμπορικούς, στρατιωτικούς ή άλλους, αλλά έχουν και μεγάλη αξία ως πηγή σημαντικών ιστορικών και άλλων πληροφοριών.
 
Σε γενικές γραμμές, ένας χάρτης αναπαριστά τον φυσικό κόσμο, όπως αυτός υπήρχε στην αντίληψη του χαρτογράφου, και, παράλληλα, αντανακλά την περίοδο κατά την οποία κατασκευάστηκε.
 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσιάζει το γεγονός πως με το πέρασμα των αιώνων, αλλάζουν συχνά τα όρια που προσδιορίζουν, για τους γεωγράφους και χαρτογράφους, το χώρο που αποκαλείται Μακεδονία – στοιχείο που έρχεται σε αντίθεση με τα σταθερά όρια της Πελοποννήσου, της Κρήτης ή των Κυκλάδων.
 
                  Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες, όσοι είναι και οι αιώνες με τους οποίους πραγματεύεται. Η χρονολογική παρουσίαση αποτελεί ίσως και τον προσφορότερο τρόπο κατανόησης των χαρτών. Ο επισκέπτης λοιπόν εισερχόμενος στο Μορφωτικό ίδρυμα και ανεβαίνοντας στον πρώτο όροφο ξεκινά την περιήγηση του. Στην πρώτη ενότητα φιλοξενούνται χάρτες του 15ου αιώνα. Τα συνοδευτικά κείμενα της έκθεσης είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικά. Στους χάρτες του 15ου αιώνα μπορεί κάποιος να αντιληφθεί τη μετάβαση από το θρησκευτικά προσανατολισμένο σύστημα χαρτογράφησης των πατέρων της Εκκλησίας στο προγενέστερο, επιστημονικά τεκμηριωμένο της αρχαιότητας. Με την ανακάλυψη της τυπογραφίας στα μέσα του 15ου αιώνα οι χάρτες μπορούσαν να αναπαραχθούν σε πολλά αντίτυπα, γεγονός που επέτρεψε την γρήγορη διάδοση της γεωγραφικής γνώσης. Στην συγκεκριμένη ενότητα μπορεί κάποιος να δει  χάρτες από τη Γεωγραφία του Κλαύδιου Πτολεμαίου που εικονογραφούν κυρίως την περιοχή που αναγνωρίζουμε σήμερα ως «Ελλάδα» και  τμήμα της βόρειας Ελλάδας, τη Θράκη και τα Βαλκάνια. Με το πέρασμα του χρόνου και τις γεωγραφικές ανακαλύψεις καινούργιες πληροφορίες συμπεριλαμβάνονταν στους χάρτες.
 
Στην δεύτερη ενότητα μπορεί κάποιος να δει χάρτες από τον 16ο αιώνα. Οι παράγοντες που επηρέασαν την χαρτογραφία εκείνης της εποχής ήταν δύο. Πρώτον, η ανακάλυψη της Αμερικής και η εξερεύνηση της Αφρικής και της Ασίας, και δεύτερον, η τάση να φτιάχνουν τους χάρτες με έναν ενιαίο τρόπο παραγωγής που θυμίζει τους άτλαντες της σύγχρονης εποχής. Σε αυτή λοιπόν την εποχή, όπως μπορούμε να διακρίνουμε και στους χάρτες που εκτίθενται στο Ίδρυμα,  υπάρχουν επιμέρους αναθεωρήσεις και διορθώσεις στις νεότερες εκδόσεις της Γεωγραφίας του Πτολεμαίου.  Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί πως στην έκθεση παρουσιάζονται και χάρτες από τους σπουδαίους χαρτογράφους του 16ου αιώνα, τον Ορτέλιο και τον Γεράρδο Μερκάτωρ. Οι χάρτες αυτοί απεικονίζουν την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τις περιοχές της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Αχαΐας. Ο Ορτέλιος υπήρξε ο πρώτος που κατασκεύασε έναν ολοκληρωμένο άτλαντα, με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον όρο στις μέρες μας, ενώ ο Μερκάτωρ εξέδιδε μεμονωμένους χάρτες από τη δεκαετία του 1530, γεγονός που θα επηρεάσει τη χαρτογραφία του 17ου αιώνα.
 
Στη συνέχεια ακολουθεί η αίθουσα με χάρτες από τον 17ο αιώνα και μετά. Ο άτλαντας την περίοδο αυτή επικρατεί ως το κυρίαρχο μέσο έκφρασης της χαρτογραφικής και γεωγραφικής γνώσης και αποκτά μία διακοσμητική αισθητική.   Πέραν των διακοσμητικών μοτίβων που συμπληρώνουν τους χάρτες αυτούς που φιλοξενούνται στο Ίδρυμα, αυτό που θα παρατηρήσει ο επισκέπτης είναι η ποικιλία στα μεγέθη και στα σχήματά τους. Στην ενότητα αυτή αντιπροσωπευτικά παραδείγματα της εποχής είναι οι χάρτες του Φιλίπ Μπριέ όπως ο χάρτης με τρεις εκκλησιαστικές περιφέρειες της Θράκης, της Δακίας και της Μακεδονίας και ο χάρτης της Μακεδονίας και της Αλβανίας και ο χάρτης του εκδοτικού οίκου του Γιοχάνες Γιανσόνιου Μακεδονία: η ένδοξη πατρίδα του Μ. Αλεξάνδρου.
 
Η τελευταία ενότητα της έκθεσης αφορά τους χάρτες που εκδόθηκαν τον 18ο αιώνα. Σ’ αυτούς τους χάρτες παρατηρούμε από τη μία, την απομάκρυνση της διακοσμητικής διάθεσης του προηγούμενου αιώνα και από την άλλη την επαναφορά της επιστημονικής προσέγγισης του Μερκάτορα και του Πτολεμαίου. Η εικόνα του χάρτη αρχίζει να αλλάζει καθώς προστίθενται γεωγραφικές ή ιστορικές πληροφορίες με τη μορφή κειμένου πάνω στο χάρτη.
 
Πέρα από το γεγονός ότι το περιεχόμενο που πραγματεύεται είναι πρωτότυπο και εξαιρετικά ενδιαφέρον, αξίζει να τονισθεί η προσεγμένη επιμέλεια της έκθεσης στο σύνολό της. Αυτό που επίσης εντυπωσιάζει είναι ο μεγάλος αριθμός και η εξαιρετική ποιότητα των χαρτών που εκτίθενται σε αυτό το χώρο και που αντιπροσωπεύουν την εξέλιξη της χαρτογραφίας από τον 15ο αιώνα έως τον 18ο. Όσοι λοιπόν διακατέχονται από την περιέργεια του πώς μπορεί να ήταν οι παλιοί χάρτες ή όσοι απλά εκδηλώνουν κάποιο ενδιαφέρον για την ιστορία καλό είναι να την επισκεφθούν. Σίγουρα θα είναι κερδισμένοι.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή