Ξαναδιαβάσαμε Το παλτό του Νικολάι Γκόγκολ και σχολιάζουμε…

523 Views
Ξαναδιαβάσαμε Το παλτό του Νικολάι Γκόγκολ και σχολιάζουμε… Ξαναδιαβάσαμε Το παλτό του Νικολάι Γκόγκολ και σχολιάζουμε…

Ξαναδιαβάσαμε Το παλτό του Νικολάι Γκόγκολ και σχολιάζουμε…
Ο τίτλος του άρθρου σωστά είναι «Ξανα-Διαβάζοντας το Παλτό του Νικολάι Γκόγκολ» καθώς είναι σίγουρα ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα κείμενα, όχι μόνο του Γκόγκολ, αλλά και της κλασικής λογοτεχνίας γενικότερα.
Εντάξει, ακόμη κι αν δεν το έχετε διαβάσει ξανά στο παρελθόν, σας συγχωρώ γι’ αυτή σας την αμέλεια… Η οποία όμως δεν πρέπει άλλο να συνεχιστεί. Πάρτε το άμεσα στα χέρια σας και διαβάστε το. Εξάλλου είναι πολύ σύντομο. Μόλις 60 κάτι σελίδες. Και κάντε το γρήγορα γιατί δεν ξέρω για πόσο καιρό ακόμη θα συνεχίσει να κυκλοφορεί ένα τόσο επαναστατικό, βλάσφημο και ενοχλητικό βιβλίο στην Ελλάδα και την Ευρώπη του σήμερα.
Ο ήρωας του βιβλίου μας, ο Ακάκιος Ακάκιεβιτς, είναι ένα ανθρωπάκι του Θεού, ο άνθρωπος της καρπαζιάς, το παιδί για τα θελήματα. Για τους προϊσταμένους του είναι σχεδόν αόρατος, ένα ακόμη γρανάζι της μηχανής, και για τους υπόλοιπους μια ακατανόητη εκκεντρική φιγούρα που τους διασκεδάζει στη μονοτονία της δουλειάς τους. Κανείς δεν τον ακούει και δεν τον βλέπει, παρά μόνο αν είναι να τον ειρωνευτεί. Κανείς δεν μπορεί να διακρίνει τη χριστιανική ταπεινότητα του Ακάκι Ακάκιεβιτς παρά μόνον ένας και μοναδικός συνάδελφός του: «Είμαι αδελφός σου».
 
Ο κόσμος του βιβλίου είναι ο κόσμος των υπαλληλίσκων που υπηρετούν πιστά και αδιαμαρτύρητα έναν μηχανισμό – δε θα τον ονόμαζε κανείς απαραίτητα κρατικό – ο οποίος είναι σχεδιασμένος με σκοπό να αποβλακώνει και να υποτάσσει, τους απομυζά τα πάντα αρνούμενος να τους εξελίξει ή να τους επιτρέψει να εξελιχθούν,  ληστεύει τους εργαζομένους από ό, τι καλύτερο έχουν μέσα τους και τους δίνει σαν αντάλλαγμα υλικά και κοινωνικά «ψίχουλα». Και οι σχέσεις στον κόσμο αυτόν διέπονται από οικειοθελή δουλοπρέπεια, επιφανειακή και επίπλαστη αρχοντιά και μια ψυχρή ευγένεια πιο κρύα κι από το χειμώνα στην Αγία Πετρούπολη.
Ο ήρωάς μας μοιάζει γελοίος μέσα σε όλα αυτά. Όμως, με μια πιο προσεκτική ματιά κανείς διαπιστώνει ότι μόνον αυτό δεν είναι. Απλά όλα του, εσωτερικά και εξωτερικά, είναι υπερβολικά, ακραία. Έχει μετατραπεί σε μια μηχανή αντιγραφής εγγράφων και το μόνο που έρχεται να ρίξει λίγο φως στο μονότονο και άδειο τρόπο της ύπαρξής του είναι η αναμονή της απόκτησης ενός καινούριου παλτού. Ένα καινούριο πανωφόρι το οποίο θα γίνει η αφορμή της τραγικής του κατάληξης.
Ο Ακάκιος Ακάκιεβιτς πέφτει θύμα μιας απρόσωπης και απάνθρωπης δύναμης, του καθεστώτος του απόλυτου κακού, που συμβολίζεται μέσα από την εικόνα της σκοτεινής και παγωμένης Αγίας Πετρούπολης κι ενός χειμώνα ανυπόφορου που καραδοκεί να αφανίσει τους πάντες και τα πάντα.
 
Όμως ακόμη κι έτσι, τα πράγματα δεν είναι ανεπανόρθωτα, το κακό δεν έχει επικρατήσει ολοκληρωτικά, η ανθρωπιά δεν έχει χαθεί αμετάκλητα.
Ένας υπάλληλος, που θέλησε να περιπαίξει τον Ακάκι Ακάκιεβιτς, έγινε τελικά ένας άνθρωπος καλύτερος: «...Σαν κάτι να τον διαπέρασε, και από τότε τα πάντα άλλαξαν, άρχισε να βλέπει τα πάντα αλλιώς. Κάποια αφύσικη δύναμη τον έσπρωξε μακριά από τους συντρόφους, με τους οποίους συνδέθηκε, λογίζοντάς τους για καθωσπρέπει κοσμικούς ανθρώπους. Και για πολύ καιρό μετά, ακόμα και στις πιο εύθυμες στιγμές της ζωής του, σαν να έβλεπε μπροστά του τον κοντούτσικο υπάλληλο με την φαλακρίτσα στο μέτωπο, με τα διεισδυτικά του λόγια: «Γιατί με πειράζετε;» Και πίσω από αυτά τα διεισδυτικά λόγια ακούγονταν άλλα: «Είμαι αδελφός σου». Κι έκλεινε το πρόσωπό του με τα χέρια ο καημένος ο νεαρός, και πολλές φορές ανατρίχιαζε, βλέποντας πόση απανθρωπιά κουβαλά μέσα του ο άνθρωπος, πόση θηριώδης σκληρότητα κρύβεται στην εκλεπτυσμένη, πεφωτισμένη κοσμικότητα – ω, Θεέ μου – ακόμα  κι εκείνων που ο κόσμος θεωρεί ευγενείς και τίμιους!»
 
Ο προϊστάμενός του του δίνει ένα μεγαλύτερο απ’ ό, τι συνήθως ποσόν ως δώρο Χριστουγέννων, αναγνωρίζοντας τους κόπους της εργασίας του. Ένας ανώτερος υπάλληλος παίρνει την πρωτοβουλία να διοργανώσει ένα μικρό γλέντι για να γιορτάσουν όλοι μαζί την απόκτηση του νέου παλτού. Ένα πολύ σημαντικό πρόσωπο που φέρεται με υπέρμετρη σκληράδα και αυστηρότητα στον Ακάκι Ακάκιεβιτς μετανιώνει και νιώθοντας, έστω προσωρινές, τύψεις στέλνει κάποιον να ρωτήσει γι’ αυτόν. Όλοι τους μεταμορφώνονται χάρη στον Ακάκι Ακάκιεβιτς.
 
Το τέλος της μικρής αυτής ιστορίας είναι πολύ ιδιαίτερο και αναπάντεχο. Ένα τέλος που προσφεύγει στο μεταφυσικό θέλοντας να μας δηλώσει ότι κάθε αδικία στον οποιοδήποτε ελάχιστο συνάνθρωπο είναι ένα χρέος που μας κυνηγά πάντα και πέφτει ανεξαιρέτως σε όλους μας και ξεπληρώνεται από όλους μας.
«Όλοι βγήκαμε από το Παλτό του Γκόγκολ», θα πει ο Ντοστογιέφσκι ο οποίος επηρεάστηκε πολύ από το συγκεκριμένο έργο. Και τώρα ξαναδιαβάζοντας αυτό το κλασικό πια έργο, έχω την αίσθηση ότι από αυτά που καυτηρίαζε ο συγγραφέας το 1839, ελάχιστα έχουν αλλάξει μέχρι σήμερα. Όλοι μας συνεχίζουμε να εναποθέτουμε τις αμαρτίες και τις ευθύνες μας σε ένα μακρινό και απρόσωπο καθεστώς, αρνούμενοι να παραδεχτούμε ότι αυτό το ανηλεές καθεστώς είμαστε εμείς οι ίδιοι, ο καθένας από μας. Κι αν κάποιος από μας απόψε συναντήσει στο δρόμο του έναν Ακάκι Ακάκιεβιτς, το πιθανότερο είναι να τον προσπεράσει και να αδιαφορήσει στη σιωπηλή κραυγή του: «Είμαι αδελφός σου».
 
«Το Παλτό» κυκλοφορεί – μόνο του ή μαζί με άλλες ιστορίες – από πολλές εκδόσεις: Πατάκης, Ηριδανός, Κοροντζή, Ars Brevis, Ερμείας.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή