Το πνεύμα των Χριστουγέννων στη ζωγραφική από τον 4 αιώνα και έπειτα. Από την Ελένη Μπουντουρέλη.

1190 Views
Το πνεύμα των Χριστουγέννων στη ζωγραφική από τον 4 αιώνα και έπειτα. Από την Ελένη Μπουντουρέλη. Το πνεύμα των Χριστουγέννων στη ζωγραφική από τον 4 αιώνα και έπειτα. Από την Ελένη Μπουντουρέλη.

Το πνεύμα των Χριστουγέννων στη ζωγραφική από τον 4 αιώνα και έπειτα. Από την Ελένη Μπουντουρέλη.

Τα Χριστούγεννα ως θεματολογία και πιο συγκεκριμένα η γέννηση του Χριστού (Natation) παρουσιαζόταν πολύ συχνά στη ζωγραφική από τον 4 αιώνα και έπειτα. Ως πηγή έμπνευσης, χρησιμοποιούνταν κυρίως αναφορές από τη Βίβλο, από τα Ευαγγέλια αλλά και από τοπικές προφορικές και γραπτές παραδόσεις, οι κυρίαρχες απεικονίσεις αφορούσαν κυρίως την Παρθένο Μαρία και τον Χριστό, οι οποίες συχνά αποκαλούνται στην αγγλική ορολογία ως ‘’Madonna and the Child’’ ή ‘’Virgin and the child’. Λειτουργούν κυρίως ως φόρος τιμής και σεβασμού, αιχμαλωτίζοντας το θαύμα της σύλληψης και της γέννησης και υπενθυμίζοντάς το στους πιστούς, πάντα με την ιδιότητα του αντικειμένου, όχι αυτή της εικόνας προς προσκύνηση.

 Οι αναπαραστάσεις αυτές δεν δεσμεύονται μόνο στην ζωγραφική, η παραγωγή επεκτείνεται σταδιακά σε τοιχογραφίες, εικονογραφήσεις χειρόγραφων, βιτρώ, και μικρά αγάλματα από ξύλο ή μινιατούρες από ελεφαντόδοντο, σαρκοφάγους με αντίστοιχες αναπαραστάσεις ακόμα και αρχιτεκτονικά στοιχεία όπως κάσες από πόρτες. Πολλά από αυτά χρησιμοποιούνται ή είναι απ’ ευθείας παραγγελίες για διακόσμηση των ναών.

Xρονικά, απεικονίσεις της Γέννησης εντοπίζονται στην Ευρώπη αρχικά στη Μεσαιωνική Τέχνη στο Madonna and the Child, στο Βook of Kells, 800 μΧ (Εικόνα 1), στη Γοτθική Τέχνη σε βιτρώ από την Βασιλική του Saint Denis στο Παρίσι, 12ο αιώνα, με κορύφωση τόσο τεχνικά όσο και απεικονιστικά κατά την περίοδο της Αναγέννησης από τον 15ο αιώνα και μετά, με καλλιτέχνες όπως ο Giotto, o Gaddi, o Gozzoli στην πρότερη Αναγέννηση, ενώ στη συνέχεια τη σκυτάλη παίρνουν ο de la Tour, ο Fra Angelico, ο della Francesca, ο Βoticcelli και ο Ghirlandaio. Ακολουθεί ο Da Vinci (πώς να έλλειπε άλλωστε;), o Michelangelo και ο  Raphael.

Aς εξετάσουμε κάποια έργα με περισσότερη προσοχή. Η επιλογή βέβαια είναι ενδεικτική, αλλά προ(σ)καλώ, όσες/ους ενδιαφέρεστε παραπάνω να ψάξετε και τους υπόλοιπους. Πραγματικά η λεπτομέρεια, η ευαισθησία και ο χειρισμός του χρώματος και του βάθους, θα σας ανταμείψουν.

Federico Barrocci (1530-1612), The Nativity, 1597, λάδι σε καμβά, Μουσείο delPrado, Μαδρίτη, Ισπανία.

Μια από τις πολλές απεικονίσεις του θέματος στην Ευρωπαϊκή Τέχνη, αλλά μοναδική σε ότι αφορά την προσωποποίηση της διττής αγάπης, της μητρικής αλλά και της λατρευτικής προς τον Υιό του Θεού. Τα χρώματα απαλά και ζεστά, χαρακτηριστικό του Barocci, το φως κυριαρχεί στο δεξί μέρος του πίνακα, εστιάζοντας έτσι στα πρόσωπα της Μαρίας και του βρέφους, οι οποίοι μοιάζουν να είναι και η πηγή του φωτός.

Η χρήση του φωτός, δίνει ζωή στον πίνακα, χωρίς να επιβαρύνει οπτικά και να δυσκολεύει στην ανάγνωση, η τοποθέτησή του είναι πολύ μελετημένη, προσέξτε τις αντανακλάσεις στα μάτια των ζώων. Στο δεύτερο επίπεδο, περνούν οι ελαφρώς φωτισμένες ανθρώπινες μορφές- βοσκοί, στην είσοδο του στάβλου, προ- οικονομώντας έτσι την προσκύνηση των μάγων.

Βenozo Gozzoli (1421-1497), H πομπή των Μάγων (The Procession of the Magi), fresco, Παλάτι των Medici, Φλωρεντία, Ιταλία.

Ένας από τους πιο γνωστούς ζωγράφους της εποχής του, αναλαμβάνει την τοιχογραφία για το Παλάτι των Μεδίκων στην Φλωρεντία.

Όλο σχεδόν το πρώτο επίπεδο του πίνακα κατακλύζεται από την πομπή, ενώ παρατηρείται η επανάληψη των μοτίβων της απόδοσης των προσώπων. Κάτι που είναι τόσο έντονο ώστε ανά διαστήματα της ανάγνωσης του πίνακα, να φαίνονται ως διαφορετικά στιγμιότυπα των ίδιων φιγούρων. Παρόλα αυτά, το σχέδιο, τα χρώματα και οι μορφές έχουν συγκεκριμένη θέση στον πίνακα και καλύπτουν κάθε σπιθαμή της επιφάνειας, αλληλοεπιδρώντας με τρόπο που δεν αφήνει ερωτηματικά για την αναγκαιότητα της τοποθέτησής τους εκεί. Τα χρώματα έντονα και διακριτά, το φως διαχέεται ομοιογενώς και η διακόσμηση του δεύτερου επιπέδου είναι γεμάτη από χαρακτηριστικά της φύσης της περιοχής. Η εικαστική του γραφή είναι πλούσια, και οι αναφορές στον Giotto αρκετά εμφανείς.

O πλούτος βέβαια του πίνακα δεν είναι τυχαίος, αφού ταυτίζεται με τον πλούτο και την δύναμη της οικογένειας των Μεδίκων στην εποχή.

Εγώ, θα σταματήσω να αναλύω τώρα…αλλά θα σας αφήσω τον πίνακα της Εικόνας 3 του Botticelli (1446-1510), Adoration of the Magi, 1475-1476, τέμπερα σε καμβά, Uffizi Gallery, να τον αναλύσετε μόνοι σας, έτσι για δώρο, λόγω των ημερών.

Σας εύχομαι Καλή Χρονιά και ας ελπίσουμε ότι το πνεύμα των Χριστουγέννων, ή όποιο πνεύμα θέλετε (δεχόμαστε και το οινό-πνεύμα), μας βοηθήσει να κάνουμε τον κόσμο του 2016 λιγάκι καλύτερο.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
«Drama for Life» της Δέσποινας Καλαϊτζίδου: Η νέα θεατρική στήλη της «Κ» από 15/4
«Drama for Life» της Δέσποινας Καλαϊτζίδου: Η νέα θεατρική στήλη της «Κ» από 15/4
με 0 Σχόλια 538 Views

Η στήλη αυτή θα προσπαθήσει να δείξει πτυχές θεατρικών κειμένων και θεατρικών τεχνικών που συνδέονται με τον άνθρωπο και την κοινωνία στην οποία ζει, βασανίζεται, αλλά συνεχίζει με τόλμη να αγαπά.


Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
Εφημερεύοντα Νοσοκομεία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή