Νικά η τέχνη τον θάνατο; Από την Μπουντουρέλη Ελένη.

332 Views
Νικά η τέχνη τον θάνατο; Από την Μπουντουρέλη Ελένη. Νικά η τέχνη τον θάνατο; Από την Μπουντουρέλη Ελένη.

 Νικά η τέχνη τον θάνατο; Από την Μπουντουρέλη Ελένη.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι στον 21ο αιώνα ο θάνατος έχει πλέον εξημερωθεί, παραμένοντας φυσικά μια από τις μεγαλύτερες υπαρξιακές ανησυχίες του σύγχρονου ανθρώπου που σαφώς και συνεχίζει να γοητεύει. Το ‘’taboo’’ του θανάτου δεν έχει ξεπεραστεί και δίνει συνεχώς τροφή για δημιουργία σε αυτούς που την αναζητούν στην θεματική του.
 
Η τέχνη του 21ου αιώνα,  μπορεί να χαρακτηριστεί από  το σωματικό θάνατο που επέρχεται έπειτα από ένα ψυχικό και συναισθηματικό βασανισμό. Όχι το ψυχικό και σωματικό  βασανισμό του Καθαρτηρίου, με τα τεράστια καζάνια άσβεστης τυρρανικής φωτιάς, αλλά ένα διαρκές νοητικό άγχος που εκδηλώνεται σωματικά και  αφορά στην αγωνία για την ψυχική αθανασία και τους τρόπους επιτυχίας της.
 
 Από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με το concept του θανάτου στην τέχνη και ειδικότερα με το σωματικό βασανισμό που ακολουθείται από τον θάνατο είναι η Marina Abramovic (εικόνες 1&2). Στα αγαπημένα της θέματα συγκαταλέγονται ο πόνος, η αγωνία και το φλερτ με το θάνατο, ενώ μοναδικό της μέσο και εργαλείο είναι το σώμα και τα όριά του.
 
 Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 υποβάλλει τον εαυτό της σε σωματικές και ψυχολογικές επίπονες διαδικασίες, έχει μαστιγωθεί, έχει χαρακωθεί, έχει ξαπλώσει ανάμεσα σε φλόγες και έχει υπομείνει νεκρική ακινησία επί έξι ώρες αφήνοντας τους θεατές να συμμετάσχουν σε μια σαδομαζοχιστική διαδικασία διάδρασης. Στόχος της είναι η εξερεύνηση των ορίων της που την φτάνουν στη συνειδητοποίηση ότι ο πόνος απελευθερώνει τον άνθρωπο από  το φόβο του θανάτου. Η απελευθέρωση ωστόσο δε σημαίνει και αποδοχή της περατότητάς μας, γκρεμίζοντας σταδιακά το ‘’εγώ’’ μας. Δε σημαίνει ότι εξορκίζουμε και τους φόβους του. Το ίδιο προσπάθησε και προσπαθεί να κάνει και μια άλλη καλλιτέχνης η Sigalit Landau (Ισραηλινή καλλιτέχνης γεννημένη το 1969 στην Ιερουσαλήμ). Εξετάζει και αυτή με τη σειρά της τα όρια της ψυχής και του σώματος και με ένα εξαγνιστικό σωματικό μαρτύριο προσπαθεί να εξαγνίσει το σώμα της από το φόβο του θανάτου (εικόνα 3).
 
Ένας ακόμα καλλιτέχνης με παραπλήσια θεματική, είναι ο Joel Peter Witkin  γεννημένος το 1939, ένας Αμερικάνος φωτογράφος με εκπληκτικές δυνατότητες ψηφιακής επεξεργασίας της εικόνας, που σε συνδυασμό με τα τολμηρά και ασυνήθιστα σε συνδυασμούς θέματά του προκαλεί αίσθηση. Το θεματολόγιο του συμπεριλαμβάνει πτώματα, σκελετούς παραμορφωμένους ή μη, ερμαφρόδιτους, τρανσέξουαλ όλους υπό το πρίσμα του θανάτου και του σωματικού βασανισμού (εικόνα 4). Η δουλειά του επηρεάστηκε, όπως ο ίδιος λέει, από τον αποκεφαλισμό ενός  παιδιού (ατύχημα) που είδε από κοντά όταν ήταν μικρός.
 
Όπως διαπιστώνεται μέσα από τα έργα του Witkin το σώμα στον 21ο αιώνα υποφέρει διαρκώς. Η ψυχή μένει στην άκρη καθώς το σώμα είναι ο υπεύθυνος μετάδοσης δυνατών συναισθημάτων στη ψυχή μέσω του πόνου και της αγωνίας του βασανισμού του, που προβάλλουν ολοένα συχνότερα οι καλλιτέχνες. Στον αντίποδα του βασανισμένου βρίσκεται ο βασανιστής που σε μια σαδομαζοχιστική σχέση ανταλλαγής ευχαρίστησης  καλύπτει τα δικά του ψυχικά κενά έστω και προσωρινά.
 
Δεν ξέρω αν η τέχνη νικά τον θάνατο… Σίγουρα τον εξερευνά, τον ανασκαλεύει, τον χλευάζει ενώ ταυτόχρονα τον θαυμάζει και τον εκμεταλλεύεται. Το κοινό είναι πάντα εκεί για να κρίνει και να αξιολογήσει και ας μην ξεχνάμε ότι το βλέμμα του θεατή δεν είναι ποτέ τόσο αθώο, άδολο ούτε τόσο οριστικό από αυτό που νομίζουμε.
 
Εικόνα 1&2  Abramovic, M.,  Performance.
Εικόνα 3  Λανταου, Σ. από την performance  «Χούλα Χουπ με αγκάθινο στεφάνι».
Εικόνα 4 Witkin, J.P., Ο εαυτός μου σαν νεκρός κλόουν, 1971.

ΠΗΓΕΣ

Ρηγοπούλου, Π., Το σώμα: Ικεσία και απειλή, Πλέθρον, Αθήνα 2003.

Τζαβάρας,  Γ., Το βέβαιο του θανάτου, Δωδώνη, Ιωάννινα 1992.

Τσιγκογλου, Σ., Η τέχνη στις αρχές του 21ου αιώνα, Λιβάνη, Αθήνα 2005.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Marianne & Leonard Λόγια Αγάπης, προσεχώς στους κινηματογράφους
Marianne & Leonard Λόγια Αγάπης, προσεχώς στους κινηματογράφους
με 0 Σχόλια 433 Views

 Μια όμορφη και τρυφερή ιστορία ενός εξαίσιου έρωτα, πέρα από σύνορα που υπερνικά ακόμα και τον θάνατο. Ενός έρωτα που στάθηκε μεγάλη έμπνευση για έναν σπουδαίο καλλιτέχνη και τραγουδοποιό που λάτρεψε την Ελλάδα

Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή