Πώς δημιουργήθηκαν τα πρώτα μουσεία στο κόσμο; Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.

345 Views
Πώς δημιουργήθηκαν τα πρώτα μουσεία στο κόσμο; Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη. Πώς δημιουργήθηκαν τα πρώτα μουσεία στο κόσμο; Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.

Πώς δημιουργήθηκαν τα πρώτα μουσεία στο κόσμο; Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.

Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), στην προσπάθειά του να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία, καθιέρωσε από το 1977 τη 18η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Μουσείων (International Museum Day). Το μήνυμα αυτής της επετείου είναι να γίνουν τα μουσεία φορείς πολιτισμικών ανταλλαγών "με σκοπό την ανάπτυξη της μόρφωσης, την αμοιβαία κατανόηση και τη συνεργασία μεταξύ των λαών". Με αφορμή την καθιέρωση αυτής της ημέρας, θα γίνει στο παρόν άρθρο μία μικρή αναδρομή της ιστορίας του μουσείου και της εξέλιξης του ανά το πέρασμα των αιώνων.
 
Όλα ξεκινούν φυσικά από την ανάγκη του ανθρώπου για συλλογή αντικειμένων η οποία υπάρχει από τα βάθη των αιώνων και μαρτυρείται σε όλο τον κόσμο, αν και το σύγχρονο μουσείο είναι ένα καθαρά ευρωπαϊκό φαινόμενο που εξαπλώθηκε στον υπόλοιπο κόσμο στη συνέχεια. Οι λόγοι που ωθούν τους ανθρώπους να συλλέξουν αντικείμενα με κάποια κοινά χαρακτηριστικά είναι διαφορετική και πολυδιάστατη. Πολλοί ισχυρίζονται ότι πρόκειται για δυνατό ανθρώπινο ένστικτο. Άλλοι μιλάνε κυρίως για οικονομική επένδυση (ειδικά με τον τρόπο που η αγορά έργων τέχνης, για παράδειγμα, έχει εκτοξευθεί στα ύψη τις τελευταίες δεκαετίες). Άλλοι αναφέρονται κυρίως στην ανάγκη του ανθρώπου να αφήσει υλικές μαρτυρίες πίσω του όταν πια δεν θα υπάρχει, μία μορφή αθανασίας. Για πολλούς συλλέκτες ισχυρό κίνητρο είναι και η κοινωνική καταξίωση, ένας τρόπος να ξεχωρίσουν και να δείξουν στους γύρω τους τις γνώσεις τους ή το καλό τους γούστο. Σε ορισμένες περιπτώσεις κυρίαρχος λόγος για τη συλλογή είναι η αγάπη των αντικειμένων και των φυσικών τους χαρακτηριστικών, ενώ σε άλλες το κίνητρο είναι περισσότερο η ανάγκη για γνώση. Το ένστικτο του συλλέγειν ακολουθεί η ανάγκη των ανθρώπων να δείξουν τις συλλογές τους στους άλλους. Κάπου εκεί έχουμε και την απαρχή των πρώτων μουσείων.
 
Όπως είναι γνωστό, ο όρος μουσείο αναφέρεται αρχικά στο τέμενος των Μουσών της αρχαίας Ελλάδας. Παρ’ όλο που αντιλαμβανόμαστε τον όρο και τον κύριο σκοπό του μουσείου με πολύ διαφορετικό τρόπο σήμερα, μερικές από τις σύγχρονες λειτουργίες των σύγχρονων μουσείων, συναντάμε επίσης σε κάποια μορφή, ήδη από την πρώιμη αρχαιότητα, καθώς σε αυτά συγκεντρώνονται και τοποθετούνται σε δημόσιους χώρους, αναθήματα των πιστών. Στην Αναγέννηση πλησιάζουμε πιο κοντά στις απαρχές του σύγχρονου μουσείου. Ο όρος μουσείο χρησιμοποιείται στη Φλωρεντία του 15ου αιώνα και αφορούσε τις προθήκες, στις οποίες οι ευγενείς τοποθετούσαν αξιοπερίεργα γι’ αυτούς, αντικείμενα από ταξίδια τους σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτές οι προθήκες ήταν προσβάσιμες μόνο στους ιδιοκτήτες των αντικειμένων αυτών. Τον  17ο  αιώνα οι πρώτες προθήκες αξιοπερίεργων αντικειμένων, «cabinettes of curiosity» άρχισαν να τοποθετούνται σε κάποιους από τους χώρους υποδοχής ή στη βιβλιοθήκη των ευγενών. Οι προθήκες που φύλασσαν τις συλλογές αυτές, εξελίχθηκαν σε δωμάτια ή σειρά δωματίων. Στη συνέχεια τοποθετούνταν σε χώρους που ονομάζονταν γκαλερίες (galleria) και συνήθως φιλοξενούσαν πολλούς πίνακες τέχνης. Ήταν οι επίσημοι χώροι υποδοχής που στόχο είχαν να θαμπώσουν τους ευγενείς. Πρόσβαση σε αυτούς τους χώρους  είχαν λίγοι προσκεκλημένοι που ήταν είτε επισκέπτες του μονάρχη ή του αριστοκράτη που τα είχε στην ιδιοκτησία του. Σπάνια ήταν ανοιχτές στο κοινό. Παρ’ όλα αυτά κάποιες από αυτές άρχισαν να αποκτούν φήμη και να ελκύουν ταξιδιώτες, όπως κάποια μουσεία στη σύγχρονη εποχή που ελκύουν τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο.
 
Τον 18ο και 19ο αιώνα ιδρύονται τα πρώτα ανοιχτά μουσεία στο κοινό. Σημειώνεται δηλαδή μία μετάβαση  από τις ιδιωτικές συλλογές στο δημόσιο κτίριο. Τα πρώτα μουσεία ήταν στενά συνδεδεμένα με τα πανεπιστήμια της εποχής. Οι κοινωνικές και ιδεολογικές εξελίξεις αυτών των χρόνων έχουν ουσιαστική επίδραση στο ρόλο και τον μετασχηματισμό του μουσείου. Πλέον, ήταν πολλοί  οι επιστήμονες που ήθελαν να μελετήσουν τα εκθέματα για να αντιληφθούν και να καταγράψουν τα φυσικά φαινόμενα. Το πρώτο μουσείο που ήταν στενά συνδεδεμένο με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης γι’ αυτό το λόγο ήταν το  Ashmolean Μuseum.
 
Κάθε χρόνο, παράλληλα με το γενικότερο μήνυμα του εορτασμού, διερευνάται σ' όλες τις χώρες-μέλη του ICOM, με ομιλίες και άλλες εκδηλώσεις, ένα ειδικό θέμα που συνδέεται με τα μουσεία και τον πολιτισμό. Για το 2015 το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) έχει επιλέξει το θέμα «Μουσεία για μια κοινωνία με προοπτικές», επιθυμώντας να επισημάνει τη δυνατότητα που έχουν τα μουσεία να προτείνουν και να προβάλλουν πρότυπα για μια κοινωνία λιγότερο καταναλωτική, πιο ανοικτή σε συνεργασίες, με σεβασμό στα οικοσυστήματα: μια κοινωνία με προοπτικές.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Η Παυλίνα Βουλγαράκη ενόψει συναυλίας της για το «Μαζί για το παιδί», μιλά στην «Κ»: «Γράφω ό,τι πιο αληθινό υπάρχει μέσα μου…».
Η Παυλίνα Βουλγαράκη ενόψει συναυλίας της για το «Μαζί για το παιδί», μιλά στην «Κ»: «Γράφω ό,τι πιο αληθινό υπάρχει μέσα μου…».
με 0 Σχόλια 412 Views
Με αφορμή το live της στην Πειραιώς 131, που έχει και φιλανθρωπικό χαρακτήρα καθώς μέρος των εσόδων θα διατεθούν για τους σκοπούς της ένωσης «Μαζί για το παιδί», η Παυλίνα Βουλγαράκη μιλά στην Κουλτουρόσουπα. Συνέντευξη στην Μαρία Γρηγοριάδου.
Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή