Ο μύθος του Μ. Αλέξανδρου ξαναζωντανεύει! Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.

328 Views
Ο μύθος του Μ. Αλέξανδρου ξαναζωντανεύει! Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη. Ο μύθος του Μ. Αλέξανδρου ξαναζωντανεύει! Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.

Ο μύθος του Μ. Αλέξανδρου ξαναζωντανεύει! Από την ιστορικό τέχνης, Οφηλία Ψωμαδάκη.
Το κοινό της Θεσσαλονίκης μπορεί να επισκεφθεί στη ΔΕΘ –Helexpo, στο Περίπτερο 3, τις «Μαγεμένες», τις λεγόμενες και αλλιώς  Καρυάτιδες της Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για 4 αμφίπλευρα γλυπτά, τα οποία ανήκαν σε σημαντικό δημόσιο κτίριο στο κέντρο της ρωμαϊκής Θεσσαλονίκης. Χρονολογούνται στο τέλος του 2ου ή στις αρχές του 3ο αι. Μ. Χ. και τοποθετείται κάπου  ανάμεσα στην Παναγία Χαλκέων, τα Λουτρά Παράδεισος και στον Άγιο Νικόλαο, στον άξονα της σημερινής οδού Αριστοτέλους. Τον 17 και 18 αι. το μνημείο, γνωστό από περιηγητές και ζωγράφους της εποχής αυτής, ήταν εντυπωσιακό αξιοθέατο για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Την πρόσοψη του, ύψους περί τα 13 μέτρα, αποτελούσε διόροφη κιονοστοιχία, με κορινθιακούς κίονες στο κατώτερο επίπεδο και πεσσούς στο ανώτερο.

Οι τέσσερις πεσσοί, κοσμούνταν στις δύο κύριες όψεις τους με οκτώ ανάγλυφες μυθολογικές μορφές. Στην εσωτερική πλευρά εικονίζονταν μία Μαινάδα, ο Διόνυσος, η Αριάδνη και η Λήδα με τον κύκνο – Δία, ενώ στην εξωτερική, η Νίκη, η Αύρα, ένας Διόσκουρος και η αρπαγή του Γανυμήδη. Ως τον 19 αι. το μνημείο σωζόταν στην καρδιά της εβραϊκής συνοικίας Rogos, ενσωματωμένο στην αυλή ενός εμπόρου. Όπως αναφέρεται σε κείμενα περιηγητών, ο έμπορος  αυτός αποσπούσε  μικρά κομμάτια από το μνημείο και τα πουλούσε στους τουρίστες. Το 1864 ο Γάλλος παλαιογράφος Εmmanuel Miller, με άδεια της οθωμανικής κυβέρνησης αποξήλωσε το μνημείο, τεμαχίζοντας το βίαια και μετέφερε στη Γαλλία τα γλυπτά, που εκτίθενται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου.

Το 1997 βρέθηκε στην οδό Ρογκότη θραύσμα ενός ακόμα πεσσού, που διασώζεται τμήμα της κεφαλής και του φτερού μίας Νίκης και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Τα μνημειώδη γλυπτά πήραν την ονομασία «Μαγεμένες» από μία λαϊκή παράδοση, χωρίς ιστορική βάση. Οι πεσσοί αυτοί ανήκαν σε μία στοά που συνδέει το παλάτι του Μ. Αλεξάνδρου με ένα άλλο, στο οποίο διέμενε ένας φιλοξενούμενος του βασιλιάς της Θράκης με την συνοδεία του. Η βασίλισσα της Θράκης ενέδωσε στη γοητεία του Μ. Αλέξανδρου κι εκείνος τις νύχτες την επισκέπτονταν κρυφά περνώντας από  αυτή τη στοά.  Ο άντρας της το έμαθε και ζήτησε να κάνουν στη στοά μάγια. Ο Αριστοτέλης ενημέρωσε τον Αλέξανδρο, που εκείνη τη νύχτα δε βγήκε. Η βασίλισσα, ανήσυχη  για την καθυστέρηση του, πήγε με την ακολουθία της στη στοά να τον περιμένει και, χτυπημένο από τα μάγια, μαρμάρωσε όπως μαρμάρωσε αμέσως μετά και ο άντρας της, που πήγε κι αυτός εκεί για να δει αν τα μάγια είχαν αποδώσει.

Στα γλυπτά αυτά βλέπουμε συγκεκριμένα: α)Tη Μαινάδα να παίζει αυλό και να χορεύει πατώντας στις μύτες των ποδιών με το διάφανο ιμάτιο της να κυματίζουν στους στροβιλισμούς της. β) τη φτερωτή θεά Νίκη να  αποδίδεται αέρινη με το ένδυμα της να ανεμίζει πίσω της και το ένα πόδι της μόλις αγγίζει το έδαφος, γ) το  Διόνυσο να  απεικονίζεται ως  ημίγυμνος νέος, στεφανωμένος με το αγαπημένο του φυτό, τον κισσό, κρατώντας ένα σταφύλι. Δίπλα του απεικονίζεται το αγαπημένο του ζώο, ο πάνθηρας. δ) την  Αύρα  σαν μία νέα που πετάει ανάλαφρα, με το ιμάτιο της να ανεμίζει πίσω της σχηματίζοντας τόξο. ε)την Αριάδνη να εικονίζεται δίπλα στον  Διόνυσο, στεφανωμένη με το ιερό φυτό του, τον κισσό, και ζωσμένη με το φυτικό σύμβολό του, το κλαδί αμπέλου. ζ) τον Κάστορα ή τον Πολυδεύκη, ένα από τους Διόσκουρους,  να εικονίζεται ως νεανική ηρωική μορφή, φορώντας μόνο χλαμύδα που πέφτει στους πίσω ώμους και έναν σκούφο, τον πίλο. Δίπλα του απεικονίζονταν σε προτομή ένα ζώο, ίσως άλογο. η) την  Λήδα  ημίγυμνη να κρατά στην αγκαλιά της τον Κύκνο, τον μετάμορφωμένο Δία που ήθελε να την προσεγγίσει, χωρίς να την τρομάξει. Η Λήδα θέλοντας να τον προστατεύσει από έναν αετό ανασηκώνει με το άλλο χέρι το ιμάτιό  της για να τον καλύψει και να τον προστατεύσει. θ) το σύμπλεγμα του  Γανυμήδη, στο οποίο απεικονίζεται η αρπαγή του Γανυμήδη από τον Δία που μεταμορφώθηκε σε αετό. Ο Γανυμήδης δεν προβάλει καμία αντίσταση. Ο τεράστιος αετός Δίας τον κρατάει σφιχτά με τα πόδια του. Ο Γανυμήδης απεικονίζεται ώς αθλητικός νέος, με χλαμύδα στους ώμους και τον χαρακτηριστικό σκούφο της πατρίδας του Φρυγίας. Ανταποκρίνεται στο αγκάλιασμα του Δία με μία κίνηση του χεριού και της κεφαλής. Ερωτισμός και τρυφερότητα εκδηλώνονται στα βλέμματα τους.

Ο χώρος έχει χωριστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να προσομοιάζει τη στοά στην οποία ήταν τοποθετημένα με τον πιο βέλτιστο τρόπο. Με το που εισέρχεται ο επισκέπτης στο χώρο μπορεί να ενημερωθεί λεπτομερώς για την ιστορία των γλυπτών αυτών, για την ακριβή τους τοποθεσία, καθώς και για το μύθο που τα διατρέχει. Είναι εντυπωσιακή η, τεραστίων διαστάσεων, ψηφιακή εκτύπωση που υπάρχει απέναντι από την κεντρική είσοδο. Ουσιαστικά σε αυτή απεικονίζεται η στοά αυτή, έτσι όπως ήταν πριν τη αρπαγή των γλυπτών από τον Miller. Ακριβώς απέναντι από τα γλυπτά αυτά, υπάρχουν αξιόλογα κείμενα που αναφέρονται στους μύθους που αντιστοιχούν στην εκάστοτε  γλυπτική μορφή. Επιπλέον, κατά την έξοδο του επισκέπτη από το χώρο του Περιπτέρου 3, πραγματοποιείται βίντεοπροβολή που σχετίζεται με το αντικείμενο της έκθεσης.

Κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης η προσέλευση στο χώρο ήταν ασφυκτικά μεγάλη με αποτέλεσμα να μην μπορεί ο επισκέπτης να ενημερωθεί με ευκολία για τα γλυπτά αυτά. Αυτός άλλωστε ήταν και ένας λόγος για τον οποίο, η έκθεση αυτή αποφασίστηκε να διαρκέσει περισσότερο από ότι είχε καθοριστεί στην αρχή. Γι αυτό, όσοι δεν είχατε την τύχη να επισκεφθείτε την έκθεση αυτή, σπεύσατε!

Περίπτερο 3, ΔΕΘ HELEXPO
Διάρκεια Έκθεσης έως 5 Ιανουαρίου

.

Φωτογραφικό υλικό





Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Οι 15 τυχεροί των προσκλήσεων: Αυτοί θα δουν  «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» με τον Γρηγόρη Βαλτινό στο Αριστοτέλειον
Οι 15 τυχεροί των προσκλήσεων: Αυτοί θα δουν «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» με τον Γρηγόρη Βαλτινό στο Αριστοτέλειον
με 0 Σχόλια 357 Views

Ονόματα τυχερών που κέρδισαν μέσω διαγωνισμού του Kulturosupa.gr ΔΙΠΛΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ και θα δουν την εξαιρετική παράσταση του Γρηγόρη Βαλτινού «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι»


Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
Εφημερεύοντα Νοσοκομεία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή