«Η κοινωνική συνείδηση ως προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής». Άρθρο του Μιχάλη Σκολιανού, δικηγόρου.

1673 Views
«Η κοινωνική συνείδηση ως προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής». Άρθρο του Μιχάλη Σκολιανού, δικηγόρου. «Η κοινωνική συνείδηση ως προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής». Άρθρο του Μιχάλη Σκολιανού, δικηγόρου.

«Η κοινωνική συνείδηση ως προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής». Άρθρο του Μιχάλη Σκολιανού, δικηγόρου.

Συστατικό στοιχείο μιας κοινωνίας είναι η συνείδησή της. Δεν νοείται η ύπαρξη μιας οργανωμένης και στοιχειωδώς λειτουργικής κοινωνίας χωρίς κοινωνική συνείδηση. Όσο πιο ισχυρή είναι η ύπαρξή της τόσο καλύτερα συνέχεται η κοινωνία και κατ’ επέκταση πορεύεται.

Η κοινωνική συνείδηση δεν είναι ένα αφηρημένο, μεταφυσικών διαστάσεων μέγεθος. Είναι το σύνολο των κανόνων, συνηθειών, πρακτικών και εν τέλει αξιών μιας κοινωνίας ως σύνολο, που εγγράφονται σε κάθε ατομική συνείδηση και συμβάλλουν καθοριστικά ώστε το κάθε άτομο να αισθάνεται ως μέλος ενός ευρύτερου συνόλου, να δημιουργείται η συνείδηση του συνανήκειν.

Χωρίς αυτή τη συνείδηση του συνανήκειν του κάθε ατόμου ξεχωριστά σε ένα ευρύ σύνολο, δηλαδή σε μια κοινωνία, είναι αδύνατον η ύπαρξη ή σε μετέπειτα στάδιο επιβίωση πόσω μάλλον ευημερία αυτής της κοινωνίας. Με άλλα λόγια η απόκτηση της συναίσθησης και εν συνεχεία της συνείδησης του συνανήκειν σε μια κοινωνία από τα μέλη της είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνοχή της.

Η απόκτηση όμως αρχικά και η διατήρηση στη συνέχεια αυτής της συνείδησης του συνανήκειν, δηλαδή της κοινωνικής συνείδησης, πραγματοποιείται όπως ήδη αναφέρθηκε, από την αφομοίωση στην ατομική συνείδηση των κοινών κοινωνικών αξιών κλπ. Επομένως, εδώ προκύπτει το ερώτημα, ποιος είναι υπεύθυνος να δημιουργήσει και διατηρήσει μέσω της αναπαραγωγής αυτό το πλέγμα κοινωνικών αξιών που συνθέτουν σταδιακά την κοινωνική συνείδηση. Η απάντηση είναι οι κοινωνικές δομές, όπως διαμορφώνονται από τους θεσμούς.

Δυστυχώς, στην Ελλάδα όμως δεν αποκτήσαμε, μεταπολιτευτικά τουλάχιστον, ποτέ ισχυρή κοινωνική συνείδηση. Δρούσαμε ως μονάδες και όχι ως μέλη ενός ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Πάντοτε σκεπτόμασταν, συμπεριφερόμασταν και πράτταμε με γνώμονα το εγώ και όχι το συλλογικό εμείς. Αυτή η απουσία κοινωνικής συνείδησης είναι και η κύρια αιτία που οδήγησε τη χώρα στη σημερινή κρίση. Ο άκρατος ατομικισμός, εξαιτίας ακριβώς της απουσίας κοινωνικής συνείδησης, οδήγησε σε μια γενικευμένη και διάχυτη διαφθορά, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση την εκτεταμένη φοροδιαφυγή.

Οι αιτίες βέβαια για την απουσία κοινωνικής συνείδησης πρέπει να αναζητηθούν κυρίως στον τρόπο λειτουργίας των θεσμών, ως οι κύριοι υπεύθυνοι διαμόρφωσης των κοινωνικών δομών και κατ’ επέκταση των κοινωνικών συνθηκών. Όταν οι θεσμοί όλα αυτά τα χρόνια, όχι απλώς δεν λειτουργούσαν ομαλά και δεν ανταποκρίνονταν στον κοινωνικό τους ρόλο και καθήκον, αλλά αντιθέτως ήταν πλήρως διαβρωμένοι ήταν φυσικό επακόλουθο να μην εμπεδωθεί ποτέ στην κοινωνία μια ισχυρή συνείδηση. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση διαβρωμένου θεσμού, που ποτέ δεν μπόρεσε να αντεπεξέλθει στις θεσμικές και κατ’ επέκταση κοινωνικές υποχρεώσεις, ήταν το πολιτικό σύστημα. Όταν οι ίδιοι οι κυβερνήτες μιας κοινωνίας ενεργούσαν απροκάλυπτα, όλα αυτά τα χρόνια της μεταπολίτευσης, με άξονα το ίδιον όφελος, αδιαφορώντας απροκάλυπτα και προκλητικά για το ευρύτερο κοινωνικό καλό, αναπόφευκτο ήταν να δημιουργηθούν και να αναπτυχθούν ανάλογες συμπεριφορές και πρότυπα δράσης στην κοινωνική βάση.

Και τώρα, που εξαιτίας κυρίως αυτών των λόγων, οδηγηθήκαμε σε αυτή την πρωτοφανή, για τα μεταπολιτευτικά τουλάχιστον δεδομένα, οικονομική και κατά συνέπεια κοινωνική κρίση αντί οι θεσμοί να αναθεωρήσουν άρδην τον τρόπο λειτουργίας τους και τις κατευθυντήριες αρχές τους προκειμένου επιτέλους να συσπειρωθεί η κοινωνία λειτουργώντας ως ένα πραγματικά ενιαίο σύνολο με κοινή συνείδηση, εξακολουθούν, μάλιστα ακόμα πιο έντονα από ό,τι πριν τη κρίση, να είναι πολύ κατώτεροι των περιστάσεων και των ρόλων τους. Όσο συνεχίζεται η κοινωνία συνολικά να πορεύεται με αυτόν τον τρόπο, υπό την πίεση της κρίσης τα διαλυτικά φαινόμενα θα ενισχύονται τόσο θεσμικά, όσο και από τη βάση και ο κίνδυνος αποσύνθεσης του κοινωνικού ιστού θα γίνεται ολοένα και πιο ορατός.


Φωτογραφικό υλικό






Αρθρογραφος

Σκολιανός Μιχάλης
Σκολιανός Μιχάλης
Απόφοιτος Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. Κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Ιστορία, Φιλοσοφία και Κοινωνιολογία του Δικαίου. Διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. στην Κοινωνιολογία του Δικαίου. e-mail επικοινωνίας: mihalisskolianos@hotmail.com Κάθε 2 & 22 του μηνός στοKulturosupa.gr.

Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις
Ημερολόγια καραντίνας: Ο Γιώργος Τζιαφέττας εξομολογείται πως αντιμετωπίζει το Μένουμε_σπίτι
Ημερολόγια καραντίνας: Ο Γιώργος Τζιαφέττας εξομολογείται πως αντιμετωπίζει το Μένουμε_σπίτι
με 0 Σχόλια 747 Views

 ρέπει όταν βγούμε από αυτή την #κρίση και από αυτόν τον πόλεμο να μπορούμε να ξαναμυρίσουμε τα #λουλούδια διαφορετικά και οι τοίχοι των σπιτιών μας να έχουν το πραγματικό μας χρώμα.Γιώργος Τζιαφέττας, μουσικός. Προσωπικότητες του καλλιτεχνικού χώρου προσκαλούνται και καλούνται να εξομολογηθούν στην Κουλτουρόσουπα πως αντιμετωπίζουν το #Μένουμε_σπίτι δίνοντας το δικό τους οδηγό επιβίωσης στην εποχή ενός αόρατου εχθρού. #Ημερολόγια_καραντίνας

Περισσότερα ...

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή