Οιδιπόδεια αρχηγέ μου και δε φταις εσύ… Γράφει η Αριάδνη Καναβάκη.

142 Views
Οιδιπόδεια αρχηγέ μου και δε φταις εσύ…  Γράφει η Αριάδνη Καναβάκη. Οιδιπόδεια αρχηγέ μου και δε φταις εσύ… Γράφει η Αριάδνη Καναβάκη.

Οιδιπόδεια αρχηγέ μου και δε φταις εσύ

Γράφει η Αριάδνη Καναβάκη.

Οιδιπόδεια αναγνώστη μου και δε φταις και εσύ! Και είναι πολλά τα έτη που μιλιέται ή ψιθυρίζεται ό,τι όλοι παρατηρούμε σε εαυτούς και άλλους, στη γέννα και στο χρόνο τον αναθρεπτό. Και είναι ακόμα περισσότερα από το Φρόυντ και άπειρα από το Σοφοκλή. Παρατηρούμενα, διηγούμενα, αφουγκρασμένα, δραματοποιημένα και σκέτα ενίοτε ως δράματα ή θαύματα, τα όσα ορίζουμε μητρότητα, τα όσα συνθέτουν μια μάνα και ένα  παιδί.
Το έχω αν θες και σε λαϊκή ανατριχιαστική παραλογή*
Η καλόγρια και ο γιός της
Καλόγρια ΄χει όμορφον υιόν, όμορφο παλικάρι
τόνε ζηλεύει η γειτονιά, τόνε ζηλεύει η χώρα,
τόνε ζηλεύει κι η μάνα του , άνδρα να τόνε πάρει.
Δεν έχει πώς να του το πει, πώς να το μολογήσει.
-Έλα παιδί μ΄, να παίξουμε της νύχτας τα παιχνίδια.
-Σώπα, μάνα μου, μη το λες και μη το κουβεντιάζεις,
ό,τι τ΄ ακούει ο Θεός , τρείς χρόνους δε μας βρέχει
ό,τι το ακούει η μαύρη γης , τρείς χρόνους δε χορτιάζει.**
και φορτισμένοι πια ας δούμε  και θεωρητικά.
Το οιδιπόδειο είναι το σύνολο των ασυνείδητων- απωθημένων ιδεών και συναισθημάτων-του παιδιού- που συγκεντρώνονται πάνω στην επιθυμία της απόκτησης του γονιού του αντίθετου φύλου και της εξόντωσης (φαντασιακού θανάτου ) του γονιού του ιδίου φύλου. Πόση μελάνη έχει χυθεί, πόση σκέψη, πόση αποδοχή και πόση αντίδραση, από την ιστορική διατύπωση του Φρόυντ. Συμβολικό, από τον περίφημο μύθο του Οιδίποδα και κατά τον πατέρα της ψυχανάλυσης, πάνδημο φυλογενετικό φαινόμενο με πολλές αποχρώσεις, για την μετέπειτα ψυχοσεξουαλική μας συμπεριφορά.
Ως προς τις γυναίκες υπάρχει το σύμπλεγμα Ηλέκτρα αλλά δε θα μιλήσουμε στο παρόν γι΄ αυτή τη χαρακτηρισμένη σκοτεινή Ήπειρο (ο Φρόιντ για τις γυναίκες).
Οιδιπόδεια αρχηγέ μου αλλά όπως παρατηρούμε από την άνωθεν λαϊκή προφορική και καταγεγραμμένη παράδοση, δεν ήταν ανάγκη να μας τα πει η ψυχανάλυση και το θεωρητικό της πλαίσιο.
Τα δημοτικά μας τραγούδια βρίθουν σοφίας καταγεγραμμένης και απροκάλυπτης γνώσης, όχι μονάχα για συναισθηματικές περιγραφόμενες καταστάσεις- πάθη, χωρισμούς, έρωτες και άμπελο-φιλήματα  αλλά για πανανθρώπινες. Όπως ακριβώς και η αρχαία τραγωδία…
Και η είναι η μάνα σου που σου τα συντηρεί ή είναι φαύλος κύκλος γενιάς με γενιά; Και έχει τελικά λύση το σύμπλεγμα ή παραμένει αιώνια συναισθηματικός δεσμός;  
Η παράδοση και η καθημερινότητα έχουν πολλές μάχες και εμφανιζόμενες στα μάτια μας παραστάσεις κι αποχρώσεις. Οι ειδικοί θα πουν πως το σύμπλεγμα αν δεν επιλυθεί τότε σωστά (στα τρία με έξι χρόνια) μετά χρειάζεται πολύ χρόνο και υπομονή. Άντε και κανένα τραγούδι-παραδοσιακό πάντα, τα σύγχρονα μπερδεύονται αστικά.
Οιδιπόδεια αναγνώστη μου μα δε φταις εσύ κι ας ήθελες την εξαφάνιση του μπαμπά (ασυνείδητα). 
Φταίει το πάθος της μαμάς, γιατί η μητρότητα είναι πάθος που για να λειτουργήσει σωστά οφείλει να μετουσιωθεί και να αποφορτιστεί. Όσο η γνώση προχωρά τόσο ξεκαθαρίζει το τοπίο και απεγκλωβίζονται οι έννοιες οι βαρύγδουπες. Ναι είναι πάθος ισχυρό το μητρικό που καταστρέφει το σύνολο των υπολοίπων εμπλεκόμενων σχέσεων και φυσικά και το παιδί.
Και δεν το λέμε εμείς αλλά το φωνάζει χρόνια τώρα η Τζούλια Κρίστεβα.***
Κατά τη σημαντικότατη αυτή ψυχαναλύτρια, χρόνια τώρα παραμυθιαζόμαστε από τη γοητεία και το μυστήριο της εγκύου (υπέρ- προβολή κοιλιών φουσκωμένων παντού -ΜΜΕ) και δε συζητάμε ζωηρά την κατάσταση μετά τη γέννα. Γιατί η μητρότητα  είναι το μετά. Γιατί για την Κρίστεβα, μητρότητα είναι να μπορείς να βλέπεις τα πράγματα μέσα από την πλευρά του άλλου, να κάνεις την υπέρβαση. Όλο το πάθος της η μαμά , μπορεί να το διοχετεύσει αλλού και να συνηθίζει να σε αποχωρίζεται. Ναι δεν είστε σάρκα μία, ήσασταν σάρκα μία και ναι δεν τα κάνετε όλα μαζί, οφείλουμε να τα κάνουμε ξεχωριστά, ως εταίροι. Ναι το λες και συ, αλλά  άντε τώρα πες το στην ελληνίδα μαμά!
Ωστόσο αυτή η σχετικά καινούργια προσέγγιση της Κρίστεβα έχει κατά την ίδια και σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις. Δεν είναι μόνο το δίπολο μαμάς-παιδιού, είναι περισσότερο σοβαρά. Ο χαρακτηρισμός ότι η μητρότητα είναι να μπορείς να βλέπεις τα πράγματα μέσα από την πλευρά του άλλου, εμπεριέχει τα θεμελιώδη για μια υγιή κοινωνία καθώς και την ευρωπαϊκή λύση, κατά την Κρίστεβα ,όσον αφορά και το μεταναστευτικό (και φυσικά και το θεραπευτικό).
Το λέει και Τσαρούχης  απλά “το αρχαίο ιδεώδες να είσαι ένας καλός υπηρέτης του πλησίον σου και ν΄ αγαπάς συγχρόνως και τον εαυτό σου καθίσταται μέρα με τη μέρα αδύνατον”.****  
 Με άλλα λόγια το λες και συ αναγνώστη μου παραδοσιακά και μετά φόβου θεού, κοινωνικά…  -Σώπα, μάνα μου, μη το λες και μη το κουβεντιάζεις, /ό,τι τ΄ ακούει ο Θεός, τρείς χρόνους δε μας βρέχει /ό,τι το ακούει η μαύρη γης, τρείς χρόνους δε χορτιάζει.
Αγαπητέ αναγνώστη μου αυτά τα οιδιπόδεια-και, τα παραδοσιακά, τα πάνδημα.
Εμείς τελειώνοντας σηκώνουμε τα χέρια ψηλά! Μάνα, μητέρα, μαμά.
*Παραλογές: οι παραλογές είναι κυρίως διηγηματικά τραγούδια . Οι υποθέσεις τους άλλοτε στηρίζονται σε λαϊκές παραδόσεις κι άλλοτε πάλι μας φαίνονται ως τελείως φανταστικές. Η αφήγηση εδώ, ποιητική και δραματική συνάμα, τα κάνει να διαφέρον ουσιαστικά από το πλήθος των άλλων δημοτικών τραγουδιών, που απηχούν κυρίως συναισθηματικές καταστάσεις. Τα διηγηματικά τραγούδια είναι σχετικώς πολύ λίγα, έχουν όμως πλήθος παραλλαγών. Κι αυτό γιατί , καθώς αναφέρονται συνήθως σε πανανθρώπινες υποθέσεις , είναι πολύ διαδεδομένα , όχι μονάχα στο πανελλήνιο αλλά και στους άλλους βαλκανικούς λαούς.
Πηγή: Τα δημοτικά μας τραγούδια, εκλογή-εισαγωγή & σχόλια Γιώργος Ιωάννου. Εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ  
** Η καλόγρια και ο γιός της. Τα δημοτικά μας τραγούδια, εκλογή-εισαγωγή & σχόλια Γιώργος Ιωάννου. Εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ σελ. 39.
***Η Τζούλια Κρίστεβα γεννήθηκε στη Βουλγαρία το 1941. Σπούδασε γλωσσολογία στο Παν. της Σόφιας και πήρε το διδακτορικό της το 1973 από τη Σχολή Ανώτατης Εκπαίδευσης στις Κοινωνικές Επιστήμες στο Παρίσι. Υπήρξε βοηθός του μαρξιστή κριτικού Λουσιέν Γκόλντμαν και μέλος της ομάδας των διανοούμενων που είχαν σχέση με την εφημερίδα «Tel Quel», ενώ μέντοράς της υπήρξε ο διάσημος κριτικός Ρόλαν Μπάρτ. Είναι καθηγήτρια και διευθύντρια σπουδών Γλωσσολογίας, Σημειολογίας και Λογοτεχνίας του 20ου αιώνα στο Πανεπιστήμιο Paris VII και ασχολείται ενεργά με την ψυχανάλυση, τη σημειολογία και το φεμινισμό… και άλλα πολλά…
**** «Αγαθόν το εξομολογείσθαι» Γιάννης Τσαρούχης εκδ. Καστανιώτη,1989.

Φωτογραφικό υλικό




Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο
  • Το.. λάθος της στο σεξ που προδίδει ότι σας απατά
    Το.. λάθος της στο σεξ που προδίδει ότι σας απατά

     Σε κάθε ζευγάρι υπάρχει το "πράσινο τερατάκι" της ζήλειας και της αμφισβήτησης για το κατά πόσον ο ένας είναι αφοσιωμένος και πιστός στον άλλο. Όσον αφορά τις γυναίκες, ωστόσο, υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που μπορεί να "προδώσει" το αν έχουν απατήσει τον σύντροφό τους...


    Περισσότερα ...
  • Αφθώδης Στοματίτιδα.
    Αφθώδης Στοματίτιδα.

     Στη χαβούζα του ’20 επιπλέουν (με σειρά εμφάνισης) ένας καράφλας οδηγός ΚΤΕΛ, η γιαγιά μου, ο Τζορτζ Όργουελ, ο Αμβρόσιος, η θεία Τούλα, ο Μπακογιάννης, η Λέχου, ένας υποψήφιος πανελληνίων με αφθώδη στοματίτιδα, εγώ, εσύ που διαβάζεις αυτό το άρθρο και ο άλλος που θα το αγνοήσει. Γράφει η Ντόρα Παπάζη.

    Περισσότερα ...
  • Αύγουστος Κορτώ: «Οταν είπα στη μάνα μου ότι μου αρέσουνε τ΄αγόρια»…
    Αύγουστος Κορτώ: «Οταν είπα στη μάνα μου ότι μου αρέσουνε τ΄αγόρια»…

     Ο Έλληνας συγγραφέας, που δεν έχει κρύψει τις σεξουαλικές του προτιμήσεις, γράφει με αφορμή τη σημερινή, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, για την ανάγκη να σκοτώσουμε τη ντροπή...


    Περισσότερα ...

Περισσότερη Παράξενη ζωή