«Θλίψη και οργή» για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί

4348 Views
«Θλίψη και οργή» για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί «Θλίψη και οργή» για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί

 

Με τη χτεσινή του απόφαση για την μετατροπή της Αγιά Σοφιάς από μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς και μουσείο σε τζαμί ο Ερντογάν έστειλε το σαφέστατο μήνυμά του προς κάθε κατεύθυνση: Στο εσωτερικό της χώρας του, στη διεθνή κοινότητα και ειδικότερα, τέλος, στην Ελλάδα.


Στο εσωτερικό της Τουρκίας: Η απόφαση του ανώτατου τουρκικού δικαστηρίου με την οποία κρίθηκε παράνομη η απόφαση του Ατατούρκ με την οποία η Αγιά Σοφιά, από τζαμί είχε μετατραπεί σε μουσείο, ολοκληρώθηκε και σε συμβολικό επίπεδο η αποδόμηση του κεμαλικού κοσμικού κράτους. Για τον νεοοθωμανικό μεγαλοιδεατισμό του Ερντογάν ο Κεμάλ Ατατούρκ ήταν αυτός που αποδέχτηκε τον περιορισμό της πρώην οθωμανικής αυτοκρατορίας στα σημερινά όρια του τουρκικού κράτους. Αυτά τα όρια τα οποία σήμερα καθορίζονται από τη συνθήκη της Λοζάνης ο Ερντογάν τα αμφισβητεί εμπράκτως με την τουρκική εισβολής τη Συρία, με την παρουσία τουρκικού στατού στη Λιβύη και το τουρκο-λιβυκό σύμφωνο, καθώς με την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί νησιών (εδάφους) στο Ανατολικό Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα. Η απόφαση για μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί, αποτελεί για το εσωτερικό της Τουρκίας μήνυμα- σύνθημα για την εμφάνιση της χώρας ως αυτόνομης περιφερειακής (υπέρ-δύναμης), ή κατ αναλογία ως απαρχή για την ανασύσταση της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Στη διεθνή κοινότητα: Το μήνυμα του Ερντογάν προς τη διεθνή κοινότητα είναι πως η Τουρκία δεν εξαρτάται από κανέναν και είναι σε θέση να αντιμετωπίζει, χωρίς να δίνει λογαριασμό, τις εσωτερικές της υποθέσεις, όπως είναι το θέμα της Αγιά Σοφιάς, σύμφωνα με αυτό που θεωρεί ωφέλιμο και συμφέρον της. Αγνοώντας κάθε φωνή από ξένες κυβερνήσεις ή διεθνείς οργανισμούς που ακούστηκε για την μη μετατροπή του μουσείου σε τζαμί, ο Ερντογάν, θέλησε να αποδείξει (και) στην πράξη ότι είναι ηγέτης μιας ανεξάρτητης χώρας η οποία ρυθμίζει τις εσωτερικές της υποθέσεις χωρίς περισπασμούς από δεσμεύσεις ή υποχρεώσεις προς ξένους. Προεκτείνοντας αυτό το μήνυμα, ο Ερντογάν με την χτεσινή του απόφαση υπογραμμίζει προς κάθε κατεύθυνση από που διαλαλεί καιρό τώρα: Η Τουρκία όχι μόνο έχει τη δύναμη να πράττει ότι θέλει στο εσωτερικό της, αλλά επίσης, κανείς δεν είναι σε θέση να κάνει κάτι στην ευρύτερη περιοχή χωρίς τη θέλησή της.
Στην Ελλάδα: Το μήνυμα προς την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σκληρό, κυνικό και φέρνει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την κυβέρνηση, αλλά και όλους αυτούς που εδώ και καιρό «εργάζονται» υπέρ μια πολιτικής κατευνασμού επιχειρηματολογώντας για δήθεν ελληνικές μαξιμαλιστικές θέσεις ή για το Καστελόριζο που είναι μακριά, ή για την ανάγκη παραχωρήσεων προκειμένου να υπάρξει διάλογος και διευθέτηση των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών. Με την απόφασή του για την Αγιά Σοφιά ο Ερντογάν, ουσιαστικά τορπιλίζει κάθε πιθανότητα ελληνοτουρκικού , έστω και προσχηματικά ισότιμου διαλόγου. Αντίθετα, διατυπώνει ένα τελεσίγραφο υποταγής στην ατζέντα που η τουρκική πλευρά έχει θέσει στα ελληνοτουρκικά. Είναι προφανές, ότι ένα τέτοιο τελεσίγραφο δεν είναι εύκολο να το αποδεχτούν ούτε οι κατ επιλογήν και πεποίθηση ραγιάδες. ..

Δεδομένων, όλων αυτών, και λαμβάνοντας υπόψη πως η Τουρκία «λέει ότι κάνει, και κάνει ότι λέει» η ελληνική πολιτική ηγεσία, κυβέρνηση και αντιπολίτευση, ίσως παράλληλα με τις μεταξύ τους λασπομαχίες στις οποίες επιδίδονται με ιδιαίτερο ζήλο το τελευταίο διάστημα, να έβρισκαν λίγο χρόνο για να συνεννοηθούν είτε για το πως θα αντιμετωπίσει η χώρα την «στραβή» που θα κάτσει νότια της Κρήτης, στο Καστελόριζο ή στο Αιγαίο, είτε για το που θα κρυφτούν, όταν έρθει η ώρα του λογαριασμού…

Ο Ερντογάν «αψηφά την Ευρώπη», βάζει τέλος «στο όραμα του Μουσταφά Κεμάλ για τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους» της Τουρκίας

Με τις αποφάσεις του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της Τουρκίας και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που προβλέπουν τη μετατροπή του μουσείου της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο Πρόεδρος της Τουρκίας «αψηφά εκ νέου την Ευρώπη», σχολίασε στον τίτλο του ρεπορτάζ της η γαλλική καθημερινή εφημερίδα Le Figaro.

«Μάθαμε λοιπόν το όνομα του 3.272ου τζαμιού της Κωνσταντινούπολης: το ‘τζαμί Αγία Σοφία’», σημειώνεται στο κείμενο και προστίθεται ότι ο τούρκος πρόεδρος μπορεί χάρη στην απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να «εκπληρώσει το όνειρο» των ισλαμιστών και των εθνικιστών στη χώρα του, που ήταν «η κατάκτηση εκ νέου, θρησκευτικά και πολιτικά, αυτού του συμβόλου της Κωνσταντινούπολης».

Την 24η Νοεμβρίου 1934 ο Μουσταφά Κεμάλ, ο ιδρυτής της πολύ νεαρής Τουρκικής Δημοκρατίας, μετέτρεπε την πρώην βασιλική, ακόμη ισλαμικό τέμενος, σε μουσείο, όμως «86 χρόνια αργότερα, τη 10η Ιουλίου 2020, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έκανε το κόσμημα της Κωνσταντινούπολης μουσουλμανικό χώρο λατρείας, προς μέγιστη ικανοποίηση της πιο συντηρητικής θρησκευτικής μερίδας του εκλογικού του ακροατηρίου και των συμμάχων στην άκρα δεξιά» της Τουρκίας, σχολίασε στο δικό της ρεπορτάζ η εφημερίδα Le Monde.

Για τη βρετανική εφημερίδα The Times, η κίνηση που έκανε ο πρόεδρος της Τουρκίας, ενδυναμωμένος από την απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της χώρας, σηματοδοτεί «το τέλος του οράματος» του Μουσταφά Κεμάλ για τον κοσμικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. Οι Τάιμς χαρακτηρίζουν το διάγγελμα του αρχηγού του τουρκικού κράτους, λίγα λεπτά μετά το κάλεσμα στην απογευματινή προσευχή, μια από «τις πιο δραματικές στιγμές στην ιστορία των 1.500 ετών» του εμβληματικού βυζαντινού κτιρίου.


Γερμανία: Πολιτικές αντιδράσεις για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί

Την λύπη του για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί εξέφρασε ο εντεταλμένος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για θρησκευτικά ζητήματα Μάρκους Γκρούμπελ (CDU), επισημαίνοντας την ιστορική σημασία του μνημείου. Κριτική για την απόφαση της Άγκυρας άσκησε επίσης η Καθολική Εκκλησία της Γερμανίας, αλλά και στελέχη κομμάτων.

«Λυπούμαι πολύ που η Αγία Σοφία θα διατίθεται τώρα αποκλειστικά σε μία θρησκεία για προσευχή. Το κτίριο έχει βαθιά ιστορική σημασία, τόσο για τον Χριστιανισμό όσο και για το Ισλάμ. Σε μια αλλαγή του καθεστώτος του (το κτίριο) θα έπρεπε να χρησιμεύει ως σημείο συνάντησης, ανταλλαγής μεταξύ των δύο θρησκειών», δήλωσε ο κ. Γκρούμπελ στο Καθολικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΝΑ).

Ανησυχία για τις εξελίξεις όσον αφορά την Αγία Σοφία εξέφρασε από την πλευρά της η Γερμανική Καθολική Διάσκεψη των Επισκόπων: «Με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας της Τουρκίας για το καθεστώς της Αγίας Σοφίας και την ανακοίνωση του προέδρου [της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ] Ερντογάν να ανοίξει το κτίριο για μουσουλμανικές προσευχές, η Τουρκία φαίνεται ότι είναι στον δρόμο για την μετατροπή ενός από τα μεγαλύτερα σύμβολά της από μουσείο σε τζαμί», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Διάσκεψης Ματίας Κοπ, επίσης στο ΚΝΑ, τονίζοντας την «μεγάλη και ταραχώδη» ιστορία της Αγίας Σοφίας και τη μεγάλη σημασία της, ακόμη και σήμερα, για τους Μουσουλμάνους, τους Χριστιανούς και «κυρίως για την Ορθόδοξη Εκκλησία». «Η μετατροπή σε μουσείο το 1934 οδήγησε σε μια ειρήνευση η οποία διαρκεί μέχρι σήμερα. Οι πιστοί και των δύο μεγάλων θρησκειών, αλλά και οι κοσμικοί Τούρκοι, μπορούσαν, ο καθένας με τον τρόπο του, να βρουν σημείο αναφοράς σε αυτό το κτίριο, να ταυτιστούν μαζί του. Η απόφαση του δικαστηρίου και η ανακοίνωση του τούρκου προέδρου ενέχουν τον κίνδυνο η Αγία Σοφία να μπορεί και πάλι μελλοντικά να θεωρηθεί σύμβολο θρησκευτικής ‘κατάκτησης’» , προειδοποιεί ο εκπρόσωπος της Γερμανικής Καθολικής Εκκλησίας και τάσσεται υπέρ «μιας πολιτικής απόφασης η οποία θα ενισχύει την συνοχή της χώρας και το αίσθημα της ενότητας Μουσουλμάνων και Χριστιανών, αντί να υποδαυλίζει πικρίες και να ενισχύει τις φυγόκεντρες δυνάμεις».

Την διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία λόγω (και) της εξέλιξης σχετικά με την Αγία Σοφία ζήτησε ο αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας των βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) Φλόριαν Χαν: «Η χρήση της Αγίας Σοφίας ως τζαμιού συμβολίζει την αυξανόμενη αποξένωση μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας υπό τον Ερντογάν. Μόνο μία συνέπεια μπορεί να υπάρξει: οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πρέπει να σταματήσουν! Δεν είναι πλέον παρά μία φάρσα!», έγραψε ο κ. Χαν σε ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter, ενώ η πρώην υπουργός Προστασίας του Καταναλωτή Ρενάτε Κίναστ (Πράσινοι) χαρακτήρισε με ανάρτησή της «λυπηρές» τις εξελίξεις και τόνισε ότι δεν συνάδουν με τις μεγάλες διαφημιστικές καμπάνιες για τον τουρισμό. Από την πλευρά της «Εναλλακτικής για την Γερμανία» (AfD), η αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Μπεατρίξ φον Στορχ σχολίασε μέσω Twitter: «Οι Εκκλησίες μας ζητούν σεβασμό για τα μουσουλμανικά αισθήματα. Ο Ερντογάν δεν δίνει μία για τα αισθήματα των Χριστιανών. Η Αγία Σοφία θα γίνει τζαμί. Η Τουρκία είναι ισλαμιστικό κράτος και δεν ανήκει στην Ευρώπη. Όχι σε ένταξη στην ΕΕ».

Ο αρμόδιος των Πρασίνων για διεθνή θέματα Όμιντ Νουριπούρ χαρακτήρισε «λάθος» την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος, επισημαίνοντας ότι «το κτίριο ως σύμβολο είναι πολύ σημαντικό για να το χρησιμοποιεί κανείς προκειμένου να πληγώσει τα αισθήματα των Χριστιανών» και υπενθυμίζοντας ότι «οι διαμάχες για την Ιστορία δεν έφεραν ποτέ συμφιλίωση».

Ο Μάρτιν Γκλάζεναπ, επικεφαλής του γραφείου της Προέδρου της Αριστεράς Κάτια Κίπινγκ, έκανε λόγο για «νίκη της ισλαμιστικής δημοκρατίας επί του παλιού κοσμικού εκσυγχρονισμού».

«Επίδειξη δύναμης»

Η είδηση για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε μουσουλμανικό τέμενος καλύπτεται ευρέως από τα γερμανικά ΜΜΕ. Σε «πολιτικό ζήτημα» που αφορά το καθεστώς του κτιρίου αναφέρεται η Süddeutsche Zeitung. Εκτιμά ότι η χθεσινή απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση της έντασης μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. «Ερντογάν, ο δεύτερος κατακτητής της Κωνσταντινούπολης;» διερωτάται η Frankfurter Allgemeine Zeitung και επισημαίνει ότι η απόφαση του τούρκου προέδρου δεν συνάντησε αντίσταση από την τουρκική αντιπολίτευση.

Το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD επισημαίνει σε ρεπορτάζ του ότι είναι ακόμη ασαφές τι θα γίνει με τα χριστιανικά σύμβολα της Αγίας Σοφίας. Για το θέμα, ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής της Σχολής Καλών Τεχνών Μιμάρ Σινάν της Κωνσταντινούπολης, ο Σουλεϊμάν Κιζιλτοπράκ, είπε στο ARD ότι «δεν αποτελεί μόνο το εξωτερικό κτίσμα Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, σε αυτό περιλαμβάνονται επίσης οι καλλιγραφίες, τα μωσαϊκά και οι εικόνες με την καλλιτεχνική τους αξία (...) όλα αυτά είναι ευθύνη της Δημοκρατίας της Τουρκίας να τα προστατεύσει».

Το περιοδικό Der Spiegel παραθέτει τις αντιδράσεις τόσο της ελληνικής κυβέρνησης όσο και της κυβέρνησης των ΗΠΑ, της UNESCO και της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ενώ η Deutsche Welle φιλοξενεί δηλώσεις του Καθηγητή Ορθόδοξης Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Μονάχου Κωνσταντίνου Νικολακόπουλου, ο οποίος εξηγεί ότι η απόφαση του τούρκου προέδρου δεν αφορά θρησκευτικά ζητήματα, αλλά εντάσσεται στην πολιτική προκλήσεων που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια.

«Πρόκειται για επίδειξη δύναμης. Ο Ερντογάν δεν θέλει να κυριαρχήσει μόνο στον ισλαμικό κόσμο» αλλά και «να αποδείξει ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη δύναμη και δεν φοβάται κανέναν. Στα κίνητρά του περιλαμβάνονται ασφαλώς ο εθνικισμός και ο φονταμενταλιστικός ισλαμισμός», εκτιμά ο καθηγητής, ο οποίος επιπλέον θεωρεί ότι οι αντιδράσεις, για παράδειγμα από τη Γαλλία και τη Ρωσία, ήρθαν πολύ καθυστερημένα και ήταν πολύ χαμηλόφωνες. Αλλά και η Γερμανία «απέφυγε να πάρει σαφή θέση. Η UNESCO δημοσιοποίησε μόλις την Πέμπτη μια δήλωση, στην οποία ζήτησε από τον Ερντογάν – ή θα έλεγα τον παρακάλεσε – να μη κάνει αυτό το βήμα», επισημαίνει.


Η διπλωματία των ΗΠΑ εκφράζει «απογοήτευση» για την απόφαση της Τουρκίας
Η Ουάσινγκτον έκανε γνωστό χθες Παρασκευή πως είναι «απογοητευμένη» για την απόφαση των αρχών της Τουρκίας να μετατραπεί σε τζαμί η Αγία Σοφία, προτρέποντας τις να εγγυηθούν ίση πρόσβαση σε όλους τους επισκέπτες της βασιλικής, που μέχρι χθες αποτελούσε μουσείο.

«Μας απογοητεύει η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να αλλάξει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας», ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Μόργκαν Ορτέιγκους. «Αντιλαμβανόμαστε ότι η τουρκική κυβέρνηση παραμένει δεσμευμένη να εγγυάται την πρόσβαση στην Αγία Σοφία σε όλους τους επισκέπτες και ανυπομονούμε να ακούσουμε τα σχέδιά της για τη διαχείριση της Αγίας Σοφίας κατά τρόπο ώστε να παραμείνει προσβάσιμη στους πάντες», πρόσθεσε.

Το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο τουρκικό διοικητικό δικαστήριο, έκρινε χθες παράνομη την κυβερνητική απόφαση του 1934 με την οποία η Αγία Σοφία μετατράπηκε σε μουσείο.

Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση της ετυμηγορίας αυτής, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανήγγειλε ότι η άλλοτε βυζαντινή βασιλική θα υποδεχθεί πιστούς για τη μουσουλμανική προσευχή την Παρασκευή 24η Ιουλίου.

Πολλές χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Ρωσία, οι οποίες παρακολουθούν στενά την κατάσταση της βυζαντινής πολιτιστικής κληρονομιάς στην Τουρκία, καθώς και οι ΗΠΑ και η Γαλλία, είχαν προειδοποιήσει την Άγκυρα εναντίον της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, κάτι που ο Ερντογάν, ηγέτης του ισλαμοσυντηρητικού κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, απαιτούσε εδώ και χρόνια.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο Μάικ Πομπέο, τόνισε την περασμένη εβδομάδα ότι το καθεστώς του μουσείου της Αγίας Σοφίας αποτελούσε «υπόδειγμα» της δέσμευσης της κυβέρνησης της Τουρκίας «να σεβαστεί τις θρησκευτικές παραδόσεις και την ποικιλόμορφη ιστορία» της χώρας και ότι οποιαδήποτε μετατροπή του θα «αμαύρωνε την κληρονομιά» αυτού του «εμβληματικού μνημείου».

Πηγή: Το Ποντίκι

Φωτογραφικό υλικό





Με ετικέτα: Αγία Σοφία

Αρθρογραφος

kulturosupa.gr
kulturosupa.gr

Γραψε το σχολιο σου

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί. Υπογραμμίζονται τα υποχρεωτικά πεδία *

Γραψε το σχολιο σου στο Facebook

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

τελευταιες αναρτησεις

Web Radio

ΘΕΑΤΡΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη θεατρομανία
ΣΙΝΕΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Σινεμανία
ΜΟΥΣΙΚΟΜΑΝΙΑ

Περισσότερη Μουσικόμανία
ΤΕΧΝΗ - ΒΙΒΛΙΟ

Περισσότερα Τέχνη Βιβλίο
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Περισσότερη Θεσσαλονίκη


Περισσότερα Της «K» το κάγκελο

Περισσότερη Παράξενη ζωή